Artur Grottger urodził się 11 listopada 1837 w Ottyniowicach na Podolu. Pierwszych domowych lekcji rysunku udzielał artyście ojciec Jan Józef Grottger, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. zamiłowany malarz. Artur Grottger malarstwo i rysunek studiował we Lwowie (1848-52), w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1852-54) oraz w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu (1855-58). W 1858 roku przebywał w Monachium, gdzie zapoznał się z kartonami W. Kaulbacha i M. von Schwinda. Pod ich wpływem wykonał pierwsze cykle kartonów Szkoła szlachcica oraz Wczoraj-Dziś-Jutro. Po powrocie do Polski w 1865 roku przebywał w Małopolsce. W końcu 1866 roku wyjechał do Francji. Twórca słynnych cyklów rysunkowych Warszawa I (1861), Warszawa II (1862), Polonia (1863), Lituania (1864-66), Wojna (1866-67). Malował sceny związane z Powstaniem styczniowym: Przejście przez granicę (1865), Pochód na Sybir (1866), portrety, sceny rodzajowe W ogrodzie (1867), kompozycje historyczne Ucieczka Henryka Walezego (1860), sceny batalistyczne, konie, zaprzęgi, polowania, karykatury. Jako ilustrator współpracował z czasopismami wiedeńskimi, m.in. z "Illustrierte Zeitung".
W 1859 roku Grottger nawiązał współpracę z polskim czasopismem „Postęp” Józefa Osieckiego, wydawanym w Wiedniu. Od 1863 artysta stał się jego redaktorem naczelnym. Po skazaniu Osieckiego na 6 miesięcy aresztu przez austriacki sąd malarz finansował pismo z własnej kieszeni. W czasie powstania styczniowego Grottger zaangażował się w pomoc uchodzącym z zaboru rosyjskiego powstańcom. 23 grudnia 1863 w wiedeńskim mieszkaniu artysty został aresztowany jeden z Polaków podejrzewany o działalność spiskową w Krakowie. Austriacy wytoczyli Grottgerowi proces, a cesarz Franciszek Józef cofnął mu stypendium artystyczne, w wyniku czego artysta popadł wkrótce w biedę i w lipcu 1865 zmuszony został do opuszczenia Wiednia. W 1864 młodszy brat artysty Jarosław za udział w powstaniu został zesłany na Syberię.
Z powodu nieustannych tarapatów finansowych wędrował po Galicji od dworu do dworu, zarabiając na życie rysowaniem i malowaniem obrazów o przygodnej, nieraz banalnej tematyce. W 1866 roku na balu w lwowskim Towarzystwie Strzeleckim poznał 16-letnią Wandę Monné. Gwałtowna miłość polskiej patriotki i malarza nie mogła zostać spełniona. Artur w nadziei na osiągnięcie sukcesu wyjechał do Paryża, gdzie chory na gruźlicę zdołał zakończyć cykl Wojna. W grudniu 1867 roku, nękany płucnymi krwotokami, opadający z sił, został wysłany przez lekarzy do uzdrowiska Amélie-les-Bains we francuskich Pirenejach, gdzie zmarł 13 grudnia 1867 roku. Zwłoki artysty sprowadziła do Lwowa 4 lipca 1868 roku jego narzeczona i pochowała go na cmentarzu Łyczakowskim w miejscu, które kiedyś podczas wspólnego spaceru Grottger wybrał.
Artur Grottger był jednym z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim. Jego twórczość zyskała ogromną popularność dzięki głęboko patriotycznej wymowie.
Cykl Warszawa I. 1861
Żółtawy karton, kredka czarna, niekiedy światła wydobyte białą. Wymiary ok.25 x 35 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G." Muzeum Narodowe, Wrocław. Domena publiczna
Cykl Warszawa II. 1862
Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary 38 x 47 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G." Victoria and Albert Museum, Londyn. Domena publiczna
Cykl Polonia. 1863
Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary 33,5-44 x 47-57 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G." Országos Magyar Szépmüvészeti Muzeum, Budapeszt. Domena publiczna
Cykl Lituania. 1864 - 1866
Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary 44,5 x 59 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G." Muzeum Narodowe, Kraków. Domena publiczna
Cykl Wojna. 1866 - 1867
Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary karton I i XI - ok. 30 x 48 cm, pozostałe - 61.5 x 48 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G." Muzeum Narodowe, Wrocław. Domena publiczna

Artur Grottger - Pochód na Sybir, 1866, olej na płótnie. Zbiory Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Domena publiczna

















































































































