Obchody Milenium Królestwa Polskiego

Korona Bolesława Chrobrego

Obchody Milenium Królestwa Polskiego. Inauguracją obchodów Milenium Królestwa Polskiego będzie Msza św. odprawiona przy Ołtarzu Koronacyjnym w Katedrze na Wawelu o godzinie 11:30 w dniu 12 stycznia (niedziela) 2025 roku.

Obchody Milenium Królestwa Polskiego - koronacja Bolesława Chrobrego

Koronacja pierwszego króla Polski, na obrazie Jana Matejki. Olej na desce 71 x 105 cm, 1889. Muzeum Narodowe, Warszawa - depozyt w Zamku Królewskim w Warszawie. Domena publiczna

Książę piastowski Bolesław Chrobry, wykorzystując bezkrólewie w Cesarstwie po śmierci wrogiego Polsce cesarza Henryka II oraz poparcie papieża Jana XIX, koronował się na pierwszego króla Polski. Według wszelkiego prawdopodobieństwa, samego aktu dokonał w katedrze gnieźnieńskiej dnia 18 kwietnia 1025 roku, arcybiskup gnieźnieński Hipolit w asyście biskupów polskich. Koronacja królewska uwieńczyła trzydziestoletnie panowanie, w trakcie którego Chrobry powiększył terytorium Polski o Morawy, Milsko, Łużyce, Słowację i Grody Czerwieńskie. Zapewnił Polsce niezależną metropolię kościelną i równorzędną pozycję wśród chrześcijańskich państw Europy Zachodniej. Chrobry zmarł kilka miesięcy po koronacji. W roku 1025 odbyła się także koronacja jego syna Mieszka II Lamberta.

Wojciech Kętrzyński: Polska w 1000 roku, mapa do artykułu "Granice Polski w X wieku", Rozprawy Akademii Umiejętności, seria II, tom V, 1894. Domena publiczna. Źródło

Denar Princes Polonie [1005-1015] z łacińskim określeniem Polski bity przez mennicę książęcą Bolesława Chrobrego

Denar Princes Polonie z XI w. z łacińskim określeniem Polski bity przez mennicę książęcą Bolesława Chrobrego. Fotografia Gabinet Numizmatyczny D. Marciniak Licencja CC BY 3.0

Władcy Polski koronowani Koroną Chrobrego:

1320 – Władysław I Łokietek
1333 – Kazimierz III Wielki
1370 – Ludwik Węgierski
1434 – Władysław III Warneńczyk
1447 – Kazimierz IV Jagiellończyk
1492 – Jan I Olbracht
1501 – Aleksander Jagiellończyk
1507 – Zygmunt I Stary
1530 – Zygmunt II August
1574 – Henryk Walezy
1587 – Zygmunt III Waza
1633 – Władysław IV Waza
1649 – Jan II Kazimierz Waza
1669 – Michał Korybut Wiśniowiecki
1676 – Jan III Sobieski
1697 – August II Mocny
1764 – Stanisław August Poniatowski

W rzeczywistości korona ta nie miała nic wspólnego z tym pierwszym insygnium koronacyjnym Bolesława Chrobrego, które zaginęło. Tak zwana Korona Bolesława Chrobrego powstała znacznie później, bo dopiero na koronację królewską Władysława I Łokietka w 1320 roku Korona Władysława I Łokietka swoją nazwą, Korona Chrobrego, miała przypominać i podtrzymywać tradycję koronacyjną oraz podkreślić tradycję państwa polskiego, znaczenie ciągłości władzy od czasów Bolesława Chrobrego.

Korona Bolesława Chrobrego była przechowywana była wraz z innymi regaliami w skarbcu Zamku Królewskiego na Wawelu. Została zrabowana w październiku 1795 roku przez wycofujących się z Krakowa żołnierzy armii pruskiej. Przekazana królowi pruskiemu, Fryderykowi Wilhelmowi II znajdowała się w berlińskim skarbcu Hohenzollernów. W 1809 roku Fryderyk Wilhelm III mający kłopoty finansowe po klęsce Prus w wojnach napoleońskich nakazał jej rozebranie i przetopienie. W 1811 roku z pozyskanego z Korony Chrobrego złota wybito monety, a kamienie szlachetne sprzedano.

W latach 2001–2003 staraniem antykwariusza z Nowego Sącza, Adama Orzechowskiego, na podstawie zachowanej dokumentacji z XVIII wieku zrekonstruowano Koronę Chrobrego. Replika ta odpowiada wyglądowi insygnium z koronacji Stanisława Augusta Poniatowskiego, a duża część użytego przy jej realizacji złotego kruszcu pochodzi z przetopionych na monety polskich regaliów, zatem być może zawiera choć trochę złota z oryginalnej. Korona była kilkakrotnie wystawiana jako eksponat w Muzeum Okręgowym w Nowym Sączu oraz na spiskim zamku w Starej Lubowli.