ALBUM ROMAŃSKI

  • Silvacane – opactwo cysterskie z XII wieku

    Cysterskie klasztory są bardzo rodzinne. Mają na przykład siostry: Silvacane jest najmłodszą z Trzech Sióstr Prowansalskich (les trois soeurs provençales). Mają też poprzednie pokolenia: matką wszystkich jest Cîteaux, założone w 1098 roku przez grupę mnichów, którzy odeszli z benedyktyńskiego klasztoru Molesme w Burgundii, chcąc żyć bliżej reguły św. Benedykta niż ich rozbisurmanieni już wówczas fratrzy.

  • Le Thoronet – opactwo cysterskie z XII wieku

    I niech to będzie miarą pasji względem romańskiej architektury: jadąc z Asti przez Genuę, od przekutej i przeplecionej przez skaliste wybrzeże Morza Śródziemnego autostrady dei Fiori, omijaliśmy szerokim łukiem Niceę z jej Lazurowym Wybrzeżem, slalomując wysłużoną meganką pośród błękitnych kabrioletów Bugatti i karminowych Alf Romeo omijaliśmy Monako, popatrując tylko w okna na skrzące się po lewej Morze Śródziemne.

Histmag.org

Technewsy, przemysł 4.0

open source

Journal of Ecology

Journal of Ecology Blog
  • Reflections on the Festival of Ecology
    19 styczeń 2021
    It’s hard to believe that it has been a month since the Festival of Ecology! Like many other participants (if the Functional Ecology Twitter poll is an accurate representation), I was mixing...
  • Cover stories: Volume 109 Issue 1
    15 styczeń 2021
    The cover image for our new issue shows Pamir Cinquefoil (Potentilla pamirica) in the Himalayan mountains. Lead author and photographer Jiri Dolezal and author Pierre Liancourt share the story...

 

“We are the intelligent elite among animal life on earth and whatever our mistakes, [Earth] needs us. This may seem an odd statement after all that I have said about the way 20th century humans became almost a planetary disease organism. But it has taken [Earth] 2.5 billion years to evolve an animal that can think and communicate its thoughts. If we become extinct she has little chance of evolving another.”
― James Lovelock, [The Vanishing Face of Gaia: A Final Warning]

Anglo-French fleet at Port Said, Egypt. Photographed 1882 by James Granger

“The wicked people were gone, but fear remained.Fear always remains. A man may destroy everything within himself, love and hate and belief, and even doubt; but as long as he clings to life the cannot destroy fear: the fear, subtle, indestructible, and terrible, that pervades his being; that tinges his thoughts; that lurks in his heart; what watches on his lips the struggle of his last breath.”

Joseph Conrad, Tales of Unrest [1898]  Free eBook of Tales of Unrest at Project Gutenberg

__________________________________________ 

LibriVox - Free public domain audiobooks

Read by volunteers from around the world. Come and join us to help record audiobooks! All LibriVox audiobooks are free and in the public domain in the USA. Check copyright if you live elsewhere.

Bitwa pod Austerlitz rozegrała się 2 XII 1805 roku. Była to jedna z najsłynniejszych bitew epoki napoleońskiej. Do historii przeszła jako „bitwa trzech cesarzy”.

Artykuł został pierwotnie opublikowany [2016-02-27] na portalu historycznym Histmag.org i udostępniany jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Bitwa pod Austerlitz zmieniła na zawsze dzieje dzisiejszego Slavkova. To spokojne miasto położone w południowo-wschodnich Czechach, na wschód od Brna. To tu w 1805 r,. na miejscu dzisiejszego wzgórza Prackiego oraz miasteczek Krenovitz i Austerlitz, Napoleon stoczył decydującą bitwę z III koalicją zawiązaną przeciw niemu. W jej skład weszły jeszcze Wielka Brytania, Portugalia, Sycylia, Królestwo Neapolu i Szwecja.

Bitwa pod Austerlitz, obraz François Gérarda
Bitwa pod Austerlitz, obraz François Gérarda (domena publiczna)


Formacjami francuskimi dowodzili, poza Napoleonem, zaprawieni w bojach oficerowie: Nicolas Davout, Claude Legrand, Joachim Murat, Jules Bernadotte, Jean Lannes, czy Louis Friant. Pośród dowodzących wojskami sprzymierzonych znaleźli się: gen. Michaił Kutuzow, Alexandre Langeron (Francuz), Dmitrij Dochturow, Piotr Bagration, Michael von Kienmayer, Ignacy Przybyszewski, a także Jan Liechtenstein. Z częścią wymienionych dowódców Napoleon zetknie się jeszcze podczas kampanii 1812 r.

Po zajęciu Wiednia (13 XI) i bitwie pod Hollabrunn (20 XI) Napoleon przybył do Brna 20 XI 1805 r. Dzień później wybrał teren, na którym pragnął wydać bitwę. W rejonie Ołomuńca rozlokowały się armie rosyjskie Kutuzowa i Buxhöwdena oraz austriacki korpus Kienmayera. Z południa miał przybyć arcyksiążę Karol wraz z armią. Czekano również na trzecią armię – rosyjską Benningsena.

Tymczasem Napoleon rozlokował swe główne siły za wzniesieniem Zuran (ok. 260 m.n.p.m.). Uznał, że jedyną szansą na wygranie wojny jest szybkie zwycięstwo, które pozwoliłoby narzucić przeciwnikowi pokój. W tej sytuacji cesarz Francuzów zastosował sprytną taktykę. Poprzez rozsyłanie fałszywych informacji starał się przekonać cara w obozie rosyjskim, że nie wierzy w możliwość wygranej i myśli o odwrocie. Kiedy 27 XI car zaproponował tymczasowy rozejm, Napoleon nie przyjął go. Jednocześnie wycofał swe straże do Brna i opuścił wzgórze Prace, które dla Rosjan było idealnym miejscem, aby zaatakować Francuzów. To wydarzenie przekonało Rosjan i Austriaków o próbie rzeczywistego odwrotu przeciwnika.

Plan opracowany przez austriackiego generała Weyrothera przewidywał odcięcie Francuzów od połączeń z Wiedniem i zmuszenie ich do odwrotu ku Igławie (w Góry Czeskie), gdzie nastąpiłoby ich rozbicie. Cesarz Francuzów, by wciągnąć przeciwnika w pułapkę, odsłonił prawe skrzydło, pozostawiając tam dywizję piechoty Legranda i brygadę kawalerii Mergarona z korpusem Soulta. Rozmieścił także na drodze z Brna do Ołomuńca 1. korpus Bernadotte’a, który 1 XII przybył spod Igławy. Przez ok. 36 godzin żołnierze tego korpusu pokonali 85 km. Przed żołnierzami Bernadotte’a stanęły oddziały Lannes’a, a za nim gwardia, grenadierzy Oudinota i kawaleria Murata. Centrum pozycji francuskiej na zachodnim brzegu strumienia Złoty Potok zajął korpus Soulta. Ponadto, asekuracyjnie, cesarz Francuzów wezwał stacjonujący w Wiedniu korpus Davout’a, aby wesprzeć prawe skrzydło, czyli dywizję Legranda. Przybyły również dywizja Frianta i brygada kawalerii Bouricera. Do decydującego starcia było coraz bliżej. Między 30 XI a 1 XII koalicjanci zaczęli zajmować te miejsca, które wybrał dla nich sprytny cesarz Francuzów.

Pierwsza faza bitwy pod Austerlitz
Pierwsza faza bitwy pod Austerlitz (domena publiczna)


Łącznie Napoleon zgromadził ok. 71 tys. żołnierzy przeciwko ok. 92 – 93 tys. Rosjan i Austriaków. 1 XII, w późnych godzinach wieczornych, Napoleon dokonywał inspekcji obozowisk swoich wojsk. Jeden z żołnierzy zapalił wiązkę słomy, by oświetlić cesarzowi drogę. Rychło ten gest powtórzyli żołnierze innych pułków i obozowisko ogarnęło morze ognia. Widzący to przeciwnik sądził, że Francuzi palą swe biwaki i zamierzają odmaszerować w kierunku Wiednia. Noc minęła spokojnie.

Decydujące starcie


Nazajutrz, 2 XII 1805 r., około godziny 6:30 francuskie oddziały lewego skrzydła zaczęły zajmować swoje pozycje. Około godziny 7 przez wzgórze Prace ruszyły na prawe skrzydło francuskie, w kierunku południowo-zachodnim, cztery kolumny wojsk koalicji. Pierwszą tworzyli Austriacy Kienmayera, następne Rosjanie Dochturona, Langerona i Przybyszewskiego. Kolumna Langerona przesunęła się do przodu między Telnicami i Skolnicami, oddziały gen. Kolowratha miały zdobyć zamek Sokolnice. Następnie kolumna austriackiego gen. Kienmayera miała zablokować drogę na odcinku Wiedeń – Brno, a oddziały gen. Bagrationa – zaatakować francuskie lewe skrzydło, łącząc się z Kolowrathem. Nastąpiły jednak nieprzewidziane opóźnienia, wskutek problemów językowych przy tłumaczeniu rozkazów. General rosyjski Buxhöwden rzucił kolumnę gen. Kienmayera do ataku na Telnice. Po godzinnej walce wieś pozostawała w rękach Francuzów.

Napoleon i jego żołnierze przed bitwą
Napoleon i jego żołnierze przed bitwą (domena publiczna)


Niemal równocześnie przerzucono przez wzgórze Prace, z południa na północ, zgrupowanie austriackie kawalerii Lichtensteina, by przeciwstawić ją jeździe Murata. Dywizja Legranda powstrzymała jednak natarcie przeciwnika. Przyszła jej z pomocą dywizja Frianta i kawalerzyści Bourciera z 3. korpusem Davouta. Na drodze z Brna do Ołomuńca korpus rosyjski Bagrationa starł się z korpusami Bernadotte’a i Lennes’a. Rosjanie nie mogli swobodnie poruszać się tą drogą, ponieważ Francuzi ustawili kawalerię na pobliskim wzgórzu Santon.

Około godziny 8:00 Rosjanie dowodzeni przez gen. Dochturowa usiłowali uderzyć na dywizję gen. Legranda nad Złotym Potokiem. Wykorzystując mgłę w dolinie strumienia Złoty Potok, Francuzi byli niewidoczni dla Austriaków i Rosjan manewrujących przez wzgórze Prace. Napoleon wydał rozkaz, by korpus Soulta zaatakował kolumny nieprzyjaciela. Między 8:30 a 10:00 Francuzi uderzyli na wzgórze Prace, które udało im się zająć. Po ataku Soulta na wzgórze Prace car Aleksander I, widząc osłabienie swego centrum, zdecydował się na użycie rezerw Gwardii rosyjskiej pod rozkazami wielkiego księcia Konstantego. Decyzja ta wprowadziła wiele zamieszenia w rosyjskich planach. Po pierwsze, Lichtenstein został zmuszony do obejścia gwardzistów, aby dotrzeć na swoje pozycje. Po drugie, ledwie dotarłszy na miejsce, zostali zaatakowani przez Francuzów. W tej sytuacji Kutuzow rozkazał wycofanie się Gwardii na południe, gdzie wskutek braku umiejętności dowódczych księcia Konstantego, została osamotniona. Kutuzow wydał Gwardii rozkaz kontrataku, ale na próżno – poniosła straty ze strony żołnierzy francuskich. W tej sytuacji Gwardia poczęła się wycofywać ku Krenowicom (dziś Krzanowice).

Tymczasem w ogniu walki, około godziny 9:00, Langeron wraz z Przybyszewskim zdobyli Sokolnice i zamek, jednak niebawem teren ten został odzyskany przez Francuzów. Napoleon rzucił przeciwko niej korpus Bernadotte’a, grenadierów Oudinota i własną gwardię. Około godziny 13 gwardia rosyjska zaczęła się cofać. Widząc to Bagration rozpoczął odwrót z Brna do Ołomuńca. Między godzinami 13 a 16 dokonała się zagłada lewego skrzydła rosyjsko-austriackiego, które powstrzymywały dywizje Legranda i Frianta. Skrzydło to zostało otoczone przez Francuzów. Wkrótce Austriacy i Rosjanie zaczęli składać broń. Część z żołnierzy uczyniła to nad Złotym Potokiem, inni nad Stawem Zatczańskim (południowe stoki wzgórza Prace). Dzięki temu stawowi Dochturow częściowo uratował swój korpus. Opuszczony przez świtę car Aleksander I umknął z pola bitwy.

Bitwa zakończyła się późnym popołudniem, ok. godziny 16, i oznaczała klęskę wojsk austriacko – rosyjskich. Jaki był bilans strat? Francuzi mieli ok. 5 - 8 tys. zabitych i rannych, sprzymierzeni zaś ok. 16 tys., do czego trzeba dodać ok. 15 tys. jeńców (dane te są jedynie orientacyjne, ich liczebność jest zmienna).

Przez czas trwania bitwy Francuzi nie byli ani razu przez dłuższą chwilę zagrożeni ze strony koalicjantów. Bitwa toczyła się dokładnie tak, jak zaplanował to Napoleon.

4 XII 1805 r. cesarz Austrii Franciszek II Habsburg poprosił o rozejm. Na mocy pokoju zawartego w Preszburgu (dziś Bratysława) 27 XII 1805 r. Austria musiała wycofać się z Włoch i Rzeszy, oddawała Napoleonowi Wenecję, Istrię, Dalmację, a Bawarii – Tyrol. Traktat zakończył wojnę z III koalicją antynapoleońską. Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego przestało istnieć. Powstał tzw. Związek Reński, umożliwiający Francuzom nieskrępowane działanie w Niemczech

W 1912 r. na wzgórzu Prace wzniesiono pomnik ku czci poległych. Wewnątrz niego znajduje się ossuarium. Na wzgórzu Zuran, gdzie w przededniu batalii biwakował cesarz Francuzów, stoi granitowy kamień. Na Prackim Kopcu znajduje się także Pomnik Pokoju otwarty w 1923 r.

Napoleon i Franciszek II po bitwie pod Austerlitz
Napoleon i Franciszek II po bitwie pod Austerlitz (domena publiczna)


W Paryżu również znajdują się miejsca upamiętniające tę bitwę. Pierwszym z nich jest znajdujący się w trzynastym okręgu miejskim Gare d’Austerlitz. Drugie miejsce to stacja metra o identycznej nazwie, Gare d’Austerlitz, między piątym a trzynastym okręgiem, przy której zatrzymują się składy dwóch linii metra: linii 5 i linii 10.

Warto dodać, że zwycięstwo odniesione pod Austerlitz dokonało się w pierwszą rocznicę koronacji Napoleona na cesarza Francuzów 2 XII 1804 r.

Bibliografia:

  • Austerlitz [w:] Bielecki Robert, Encyklopedia wojen napoleońskich, wyd. Trio, Warszawa 2001.
  • Sutherland Jonathan, Bitwy epoki napoleońskiej, tłumaczenie Lech Niedzielski, wyd. Almapress, Warszawa 2005.
  • Wielkie bitwy i kampanie, pod red. Johna Pilmott’a, wyd. Bellona, Warszawa 2001.
  • Żywczyński Mieczysław, Historia powszechna 1789 – 1870, wyd. PWN, Warszawa 2002.


Redakcja: Antoni Olbrychski

Artykuł został pierwotnie opublikowany [2016-02-27]  na portalu historycznym Histmag.org i udostępniany jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
 

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

Muzeum Techniki Tatra

Zakony rycerskie

Z Nicieją na Kresy

Dla miłośników Kresów cykl wywiadów profesora Stanisława S. Nicieji wprost obowiązkowy. Piękno kresów, piękno polszczyzny, ogrom wiedzy, erudycja, ...

Profesor dr hab. Stanisław Sławomir Nicieja - polski historyk i historyk sztuki XIX i XX wieku, wybitny znawca tematyki kresowej.

Cały cykl spotkań Śladami Kresowej Atlantydy [#59]

Wyślij wiadomość

 

  • Pałac nieszczęśliwej królewny
    22 listopad 2020
    Nad zabudowaniami niewielkiego Kamieńca Ząbkowickiego wznosi się ogromne zamczysko. Mimo że z daleka wygląda
    ...
  • Ślady po Wielkiej Wojnie na Dolnym Śląsku
    05 listopad 2020
    I wojna światowa omijała Dolny Śląsk – wówczas stanowił on głębokie zaplecze frontu. Znajdując się jednak w granicach pruskich, dostarczał armii...
  • Uzdrowisko wśród świerków
    19 październik 2020
    Historia Świeradowa-Zdroju zaczyna się tak naprawdę od momentu, kiedy ludzie dostrzegli zalety tutejszych źródeł. O wodach z tych okolic i ich...

_________________________________

 

 

 

nowe pismo narodowe i konserwatywne, darmowe, do pobrania w pliku [.pdf]

Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0)

 

 
Cykl wykładów profesora Adama Wielomskiego
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TwojaHistoria.pl

  • „Operacja Brunhilda”. Dlaczego Niemcy MUSIELI odbić Brzeg Dolny?
    22 styczeń 2021
    Hitler wpadł w furię, gdy dowiedział się, że w ręce Sowietów wpadła fabryka chemiczna „Anorgana” w Brzegu Dolnym nad Odrą. Nakazał zniszczenie zakładu i wyprodukowanych tam chemikaliów. Niemcy przeprowadzili błyskawiczną operację odbicia zakładu. W oddziale szturmowym byli dwaj chemicy, których zadaniem było… odkręcenie zaworów. Co Niemcy wypompowali do Odry pod osłoną nocy? W 11. i...
  • Janis Joplin, pierwsza dama kontrkultury
    19 styczeń 2021
    Jej kariera trwała zaledwie kilka lat, ale odcisnęła trwałe piętno na rodzącej się w Stanach Zjednoczonych kontrkulturze. Uznawana za ikonę blues-rocka oraz rocka psychodelicznego, pochodząca z Teksasu, zakompleksiona dziewczyna przekraczała wszelkie ówczesne normy obyczajowe i muzyczne schematy. Janis była najstarszą córką Setha i Dorothy Joplinów. Urodziła się 19 stycznia 1943 roku w Port Arthur, w...
  • „Ja wam zagram hymn Polski. I proszę wstać”. Rubinstein – człowiek, który podniósł na nogi założycieli ONZ
    17 styczeń 2021
    „Tutaj, w tej sali, chcecie urządzić szczęśliwą przyszłość świata. Brakuje mi chorągwi Polski, za którą walczyliście. Ja tego nie mogę tolerować. Ja wam zagram hymn polski. I proszę wstać!” – powiedział polski pianista. I wstali. Kim był człowiek, na którego wezwanie podnieśli się przedstawiciele 50 państw? Artur Rubinstein nie był długo wyczekiwanym i upragnionym dzieckiem....
  • Sztuka przeżycia. Czego uczono polskich rekrutów w 1919 roku?
    15 styczeń 2021
    Współcześnie żołnierze mają organizowane specjalne szkolenia z przeżycia w każdych warunkach. Jak wyglądało przygotowanie rekruta do przetrwania w polu 100 lat temu? Obecnie organizuje się dla żołnierzy kursy SERE. Jest to skrót oznaczający: Survival – przetrwanie, Evasion – unikanie, Resistance – opór w niewoli, oraz Escape – ucieczkę. Jeden z najtrudniejszych na świecie kursów tego...

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki

 

 

Średniowiecze – CiekawostkiHistoryczne.pl

  • Bitwa pod Cedynią. Mityczne zwycięstwo Polaków nad Niemcami w 972 roku.
    22 styczeń 2021
    „Tymczasem dostojny margrabia Hodo, zebrawszy wojsko, napadł z nim na Mieszka (…). Na pomoc margrabiemu pośpieszył wraz ze swoimi tylko mój ojciec, graf Zygfryd, podówczas młodzieniec i jeszcze nie żonaty(…). Kiedy w dzień św. Jana Chrzciciela starli się z Mieszkiem, odnieśli zrazu zwycięstwo, lecz potem w miejscowości zwanej Cidini brat jego Czcibor zadał im klęskę, kładąc...
  • Zemsta Obciętonosego. Krwawa gra o tron Cesarstwa Bizantyńskiego
    12 styczeń 2021
    Był cesarzem, lecz został zdradzony i wywleczony z pałacu. Jego doradców spalono żywcem, jemu odcięto nos i język, a następnie zesłano do najbardziej północnej z północnych prowincji imperium. Dekadę później, kiedy już wszyscy o nim zapomnieli, z wielką armią zjawił się pod murami Konstantynopola, by zemścić się na wrogach i odzyskać tron. Rinotmetos, czyli Obciętonosy,...
  • Nowy Rok w marcu? A może we wrześniu? Ery i style rozpoczynania roku w historii
    01 styczeń 2021
    Kalendarz jest narzędziem umownym – podobnie jak czas oraz jego liczenie. Zagadnienia fizyczne zostawmy jednak w spokoju, zajmijmy się tymi historycznymi. Czy Nowy Rok zawsze rozpoczynano pierwszego dnia stycznia? W różnych kulturach czas liczony jest od innego ważnego wydarzenia, w większości przypadków legendarnego (ale nie zawsze!). Najchętniej rozpoczynano od początku świata lub jakiegoś przełomu –...
  • Najprawdopodobniej pierwszy przypadek użycia broni biologicznej w dziejach, czyli oblężenie Kaffy i początek pandemii
    29 grudzień 2020
    Czy czarną śmierć można wykorzystać jako broń biologiczną? Tak! W Kaffie przekonano się o tym wyjątkowo boleśnie. Spadające zwłoki były dla mieszkańców miasta dopiero początkiem nieszczęść. Jak się wkrótce okazało – nie tylko dla nich… Ludzkość zna dżumę od tysiącleci. Naukowcy badający genom wywołujących ją niebezpiecznych bakterii wciąż spierają się o to, jak dawno temu...

 
"rem tene, verba sequentur"

234554 (461)

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania OpenStreetMap i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).

lub Map

Polityka prywatności   Polityka cookies   Kontakt: letheko@letheko.pl    

.