ALBUM ROMAŃSKI

Źródła nie znaleziono

Histmag.org

Technewsy, przemysł 4.0

  • Związek Cyfrowa Polska: Jak okiełznać sztuczną inteligencję
    05 sierpień 2021
    Komisja Europejska osiągnęła właściwą równowagę pomiędzy ochroną obywateli a zachowaniem przestrzeni dla innowacji - ocenia propozycje unijnych regulacji polska branża cyfrowa, dodając jednak, że te...
  • Tysiąc start-upów Huawei
    05 sierpień 2021
    Huawei zdecydował się przeznaczyć ponad 140 mln dolarów na wsparcie start-upów w ramach różnych programów. Co dziesiąty uczestniczący w programie Spark ma się przekształcić w pełnoskalową firmę.

open source

Journal of Ecology

Journal of Ecology Blog

 

“We are the intelligent elite among animal life on earth and whatever our mistakes, [Earth] needs us. This may seem an odd statement after all that I have said about the way 20th century humans became almost a planetary disease organism. But it has taken [Earth] 2.5 billion years to evolve an animal that can think and communicate its thoughts. If we become extinct she has little chance of evolving another.”
― James Lovelock, [The Vanishing Face of Gaia: A Final Warning]

Anglo-French fleet at Port Said, Egypt. Photographed 1882 by James Granger

“The wicked people were gone, but fear remained.Fear always remains. A man may destroy everything within himself, love and hate and belief, and even doubt; but as long as he clings to life the cannot destroy fear: the fear, subtle, indestructible, and terrible, that pervades his being; that tinges his thoughts; that lurks in his heart; what watches on his lips the struggle of his last breath.”

Joseph Conrad, Tales of Unrest [1898]  Free eBook of Tales of Unrest at Project Gutenberg

__________________________________________ 

LibriVox - Free public domain audiobooks

Read by volunteers from around the world. Come and join us to help record audiobooks! All LibriVox audiobooks are free and in the public domain in the USA. Check copyright if you live elsewhere.

Staroobrzędowcy to odłam rosyjskiego prawosławia, uformowany w XVII wieku w kontrze do reform patriarchy Nikona. Promowane przez niego zmiany doprowadziły do prześladowań i emigracji. Czy naprawdę przyczyną tych dramatycznych wydarzeń był jedynie spór o to, czy żegnać się dwoma, czy trzema palcami?

Nikon – zaufany cara

Patriarcha Nikon (domena publiczna).


Inicjatorem reform w Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej był wspomniany już Nikon, sprawujący godność patriarchy moskiewskiego w latach 1652–1666. Ten niezwykle ambitny i zdolny duchowny w stosunkowo krótkim czasie zdołał zrobić oszałamiającą karierę w hierarchii cerkiewnej, kończąc ją nieoczekiwanym krachem. Nikon (imię świeckie: Nikita Minow) pochodził z rodziny chłopskiej spod Niżnego Nowogrodu. Śluby kapłańskie przyjął jako żonaty duchowny i pierwotnie służył w niewielkiej wiejskiej parafii. Wszystko zmieniło się w 1639 roku, gdy podczas epidemii cholery zmarła żona i trójka dzieci Minowa. Kapłan zdecydował się wówczas wstąpić do klasztoru Trójcy Świętej na Wyspie Anzerskiej, jednak stosunkowo szybko opuścił wspólnotę ze względu na konflikt z opatem. Przeniósł się do Kożejezierskiego Monasteru Objawienia Pańskiego niedaleko Archangielska, gdzie przyjął imię Nikona.

Ze względu na zdolności organizacyjne w 1642 roku Nikon został wybrany na opata klasztoru i później kilkakrotnie przyjeżdżał do Moskwy, kwestując na rzecz swojego zgromadzenia. Traf chciał, że ambitny i zdolny opat został dostrzeżony i doceniony przez cara Aleksego Michajłowicza, który najpierw powierzył mu godność opata Monasteru Nowospasskiego, a później metropolity nowogrodzkiego. Z czasem zakonnik stał się jednym z najbardziej zaufanych doradców cara. Po śmierci patriarchy Józefa Nikon stał się niejako naturalnym kandydatem na wakujący urząd patriarszy i w 1652 roku ostatecznie stanął na czele Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.

Początek reform
Doszedłszy do władzy, Nikon niemal natychmiast przystąpił do reformowania Cerkwi. Już jako metropolita nowogrodzki hierarcha dał się poznać jako przeciwnik wpływów zachodnich i zwolennik tradycji staroruskiej, zabraniając wiernym noszenia szat niemieckich i angielskich. Dążył w ten sposób do odseparowania zamieszkałych w państwie moskiewskim cudzoziemców od prawosławnej ludności ruskiej. Biorąc pod uwagę wyżej wymienione czynniki, nie powinno dziwić, że zasadniczym celem reform nikoniańskich był od początku właśnie powrót do prawdziwego, czystego prawosławia bez „szkodliwych” katolickich i protestanckich wpływów. Już jako patriarcha miał publicznie rozbić kilka ikon, które uważał za zbyt „zachodnie” w stylu.


Car Aleksy Michajłowicz (domena publiczna).


Aby osiągnąć cel, Nikon zdecydował się cofnąć daleko w przeszłość, powracając do tradycji bizantyjskiej. Hierarcha powołał specjalną komisję, która miała na celu usunięcie z ksiąg liturgicznych błędów, powstałych podczas wielowiekowego przepisywania ksiąg. Członkowie komisji nawiązali bliską współpracę ze słynnym klasztorem na Górze Athos i na podstawie sprowadzonych stamtąd ksiąg dokonali m.in. zmiany pisowni imienia „Jezus”. Od tej pory miało być ono pisane przez dwa „i” (Ісусъ), a nie przez jedno (Іисусъ). Jednocześnie, badając źródła bizantyjskie, Nikon postanowił wprowadzić także zmiany obrzędowe, które miały zbliżyć liturgię rosyjską do greckiej.
Pozornie zmiany wydawały się stosunkowo niewielkie – najpoważniejsze z nich to zamiana wykonywanego dwoma palcami znaku krzyża na „trójpalcowy”, trzykrotny śpiew „Alleluja” zamiast dwukrotnego i zmiana kierunku procesji cerkiewnych. Spotkały się one jednakże z ogromnym sprzeciwem części duchowieństwa i wiernych, co w rezultacie doprowadziło do tragicznego w skutkach rozłamu. Na soborze moskiewskim w 1666 roku zwolennicy „dwupalcowego” znaku krzyża zostali uznani za heretyków i oficjalnie odłączeni od Cerkwi – trzy szóstki w dacie były zresztą przez staroobrzędowców interpretowane jako znak antychrysta. Do grupy należała też spora część wcześniejszych zwolenników i współpracowników Nikona, m. in. słynny protopop Awwakum, który w przyszłości został głównym przywódcą duchowym tworzącego się ruchu staroobrzędowego.

Staroobrzędowcy: po co to wszystko?
Ruch staroobrzędowców bynajmniej nie był, jak się często uznaje nawet w literaturze naukowej, wyrazem zaściankowości i ciemnoty części rosyjskich wiernych, którym obrzędy pomyliły się z dogmatami. W istocie spór między reformatorami a zwolennikami „starej wiary” był sporem nie o dwu- czy trójpalcowy znak krzyża lub o dwu- lub trzykrotny śpiew „Alleluja”, lecz o podstawowe źródła rosyjskiego prawosławia i rosyjskiej kultury.

Nikon przedstawia projekt swojej reformy (aut. Aleksy Kiwszenko, domena publiczna).

Zarówno „nikonianie”, jak i staroobrzędowcy byli nastawieni bardzo konserwatywnie i na swój sposób dążyli do powrotu do „prawdziwej i czystej wiary prawosławnej”, z tą tylko różnicą, że Nikon upatrywał źródeł owego czystego prawosławia w Bizancjum, a staroobrzędowcy w kulturze moskiewskiej XVI wieku. Patriarcha pragnął, aby Moskwa stała się rzeczywistym „trzecim Rzymem” i – w myśl teorii sformułowanej na początku XVI stulecia przez pskowskiego mnicha Filoteusza – dziedziczką tradycji Rzymu właściwego i „drugiego Rzymu” (Konstantynopola). Staroobrzędowcy „bizantyjską” kulturę postrzegali jako nieortodoksyjną i „podejrzaną”, gdyż w XVII wieku dobrze pamiętano, że bizantyjski cesarz Jan VIII Paleolog okazał się „zdrajcą prawosławia”, w 1439 roku zatwierdzając akt tzw. unii florenckiej pomiędzy Cerkwią prawosławną z Kościołem katolickim.
Pierwsi męczennicy „starej wiary”

Feodosja Morozowa odwiedza Awwakuma Pietrowa (domena publiczna).

Wkrótce po uznaniu staroobrzędowców za heretyków rozpoczęły się ich systematyczne prześladowania, prowadzone zarówno przez Cerkiew prawosławną, jak i przez władze państwowe. Konflikt Nikona z carem Aleksym Michajłowiczem i złożenie tego pierwszego z godności patriarchy w 1666 roku bynajmniej nie przekreśliły reform liturgicznych, które były kontynuowane nawet pomimo braku ich inicjatora.
Pierwszym męczennikiem „starej wiary” został wspomniany już protopop Awwakum Pietrow, który ze względu na swoje ostre wypowiedzi pod adresem samego cara był przez kilkanaście lat więziony w ziemiance w Pustoziersku, gdzie napisał swoją autobiografię Żywot protopopa Awwakuma, przez niego samego spisany (jest to zresztą pierwsza autobiografia w literaturze rosyjskiej) i, pomimo, że przebywał pod strażą, nieustannie słał listy swoim zwolennikom. Awwakum został spalony na stosie w 1681 roku, a po śmierci zaczął być uważany przez staroobrzędowców za świętego. Kolejną „męczennicą” stała się bojarynia Feodosja Morozowa, która za odmowę udziału w ceremonii ślubnej cara Aleksego Michajłowicza w 1673 roku wraz z siostrą Jewdokią Urusową została najpierw uwięziona w Monasterze Narodzenia Matki Bożej i św. Pafnucego w Borowsku, a następnie zamorzono ją tam głodem. Do historii przeszło także trwające dziesięć lat oblężenie przez wojska carskie monasteru sołowieckiego, którego mnisi stanowczo odmówili przyjmowania „nikoniańskich” reform.

Staroobrzędowcy uciekali przed prześladowaniami do trudno dostępnych rejonów kraju – na Syberię, do lasów w okolicach Niżnego Nowogrodu lub do Inflant, a także za granicę – spora grupa osiedliła się m. in. na terytorium Rzeczypospolitej, a oddzielne wspólnoty staroobrzędowe funkcjonują obecnie nawet w Brazylii i Ugandzie. W obawie przed wojskami carskimi najbardziej fanatyczni staroobrzędowcy podejmowali nawet samospalenia. Ruch staroobrzędowców szybko przestał być jednak jednolity – wyodrębniły się w nim dwa główne nurty: tzw. „popowcy”, którzy wyświęcali własnych kapłanów i „bezpopowcy”, którzy uważali, że od momentu zajęcia tronu patriarszego przez antychrysta-Nikona nie wolno wyświęcać nowych duchownych. Te z kolei uległy dalszemu podziałowi na coraz mniejsze i coraz bardziej skłócone ze sobą grupy.


Cerkiew staroobrzędowców w skansenie Małyje Korieły (domena publiczna).

Staroobrzędowstwo w kolejnych wiekach
Prześladowania staroobrzędowców w Rosji uległy intensyfikacji za czasów panowania Piotra I (1682–1725), a w późniejszych dziesięcioleciach na przemian nasilały się lub słabły. Zdecydowaną przeciwniczką staroobrzędowców była caryca Elżbieta I (1741–1762), natomiast Katarzyna II (1762–1796) i Aleksander I (1801–1825) odnosili się do wyznawców „starej wiary” stosunkowo tolerancyjnie. Jeszcze pod koniec XVIII stulecia podjęto próbę ponownego zjednoczenia staroobrzędowców z Rosyjską Cerkwią Prawosławną, w wyniku której powstała tzw. Cerkiew Jednowiercza, zachowująca dawne obrzędy. Większość starowierców pozostała jednak wobec niej wrogo nastawiona. Zrównanie praw staroobrzędowców z prawosławnymi nastąpiło dopiero na fali rewolucji 1905 roku.
 
Artykuł został pierwotnie opublikowany [2019-03-14] na portalu historycznym Histmag.org i udostępniany jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Bibliografia:
  1. Billington James Hadley, Ikona i topór: historia kultury rosyjskiej, przeł. Justyn Hunia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
  2. Iwaniec Eugeniusz, Z dziejów staroobrzędowców na ziemiach polskich, Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1977.
  3. Mielnikow Fiodor Ewfimiewicz, Kratkaja istoria driewnieprawosławnoj (staroobriadczeskoj) cerkwi, Izdatielstwo BGPU, Barnauł 1999.
  4. Pietrow Awwakum, Żywot protopopa Awwakuma przez niego samego spisany i wybór innych pism, przeł. Wiktor Jakubowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo PAN, Wrocław 1972.
  5. Szachow Michaił Olegowicz, Fiłosofskije aspekty starowierija, Izdatielstwo Sretienskogo monastyria, Moskwa 1997.
  6. Zienkowski Siergiej Aleksandrowicz, Russkoje staroobriadczestwo, Izdatielstwo DI-DIK, T. 1 – 2, Moskwa 2006.
Redakcja: Tomasz Leszkowicz
 
O autorze
Dorota Walczak
Doktorantka Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, absolwentka historii, historii sztuki i filologii rosyjskiej. Jej zainteresowania naukowe obejmują przede wszystkim malarstwo ikonowe oraz historię myśli filozoficznej, religijnej i estetycznej w Rosji. Poza tym interesuje się

 

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

 

Muzeum Techniki Tatra

Zakony rycerskie

Z Nicieją na Kresy

Dla miłośników Kresów cykl wywiadów profesora Stanisława S. Nicieji wprost obowiązkowy. Piękno kresów, piękno polszczyzny, ogrom wiedzy, erudycja, ...

Profesor dr hab. Stanisław Sławomir Nicieja - polski historyk i historyk sztuki XIX i XX wieku, wybitny znawca tematyki kresowej.

Cały cykl spotkań Śladami Kresowej Atlantydy [#59]

 

_________________________________

 

 

 

Nowe pismo narodowe i konserwatywne, darmowe, do pobrania w pliku [.pdf]

Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0)

Magdalena Ziętek-Wielomska: Nowoczesna Myśl Narodowa przeciwko zapaści intelektualnej Polaków w XXI w

 
Cykl wykładów profesora Adama Wielomskiego
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TwojaHistoria.pl

  • As myśliwski nagrodzony przez Hitlera i… Stalina
    04 sierpień 2021
    Radziecki as myśliwski Iwan Fiodorow to jedyny człowiek na świecie, który – nie będąc zdrajcą – otrzymał nagrody zarówno od Hitlera, jak i Stalina. Ciekawostką jest, że niemiecki Krzyż Żelazny z Liśćmi Dębu został mu wręczony w przededniu wybuchu wielkiej wojny ojczyźnianej. Fiodorow potrafił pilotować wszystkie rodzaje samolotów, poczynając od dwupłatowca i szybowców, a kończąc...
  • Ostatni pojedynek, czyli gwałt, zemsta i śmierć w średniowiecznej Francji
    02 sierpień 2021
    Jean de Carrouges i Jacques Le Gris to dwaj średniowieczni rycerze, którzy pod koniec XIV wieku stoczyli ostatni w historii Francji pojedynek sądowy. Le Gris miał zgwałcić młodą żonę Carrouges’a, lecz jako protegowany swojego feudalnego pana mógł uniknąć kary. Jedynym sposobem, by domniemany gwałciciel poniósł konsekwencje zbrodni, był sąd przez walkę. Rycerze stanęli w szranki...
  • Polacy na Ukrainie – osiągnięcia i dokonania naszych rodaków w okresie zaborów
    29 lipiec 2021
    Polacy żyjący na terenie dzisiejszej Ukrainy w czasach zaborów wnieśli ogromny wkład w rozwój gospodarki, kultury i nauki. Bodajże nie było dziedziny życia, w której by się nie wyróżniali. Co ciekawe, w czasie niewoli narodowej największe możliwości rozwoju zawodowego oferowało Polakom właśnie Cesarstwo Rosyjskie. A to dlatego, że tamtejszy rynek pracy był bardzo chłonny –...
  • „Niemiecki element” w koronie brytyjskiej. Niewygodne związki rodziny królewskiej z nazistami
    26 lipiec 2021
    Reputację brytyjskiej rodziny królewskiej poważnie naruszył fakt, że wszystkie cztery rodzone siostry księcia Filipa – narzeczonego księżniczki Elżbiety – wyszły za mąż za niemieckich książąt, którzy byli członkami partii nazistowskiej. Mało brakowało, by ślub następczyni tronu i jej wybranka nie doszedł do skutku. Rodzinne powiązania Windsorów z reżimem hitlerowskim w Niemczech niemal doprowadziły do skandalu!...

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki
  • Pokonali limit dyfrakcyjny. I to 38-krotnie
    05 sierpień 2021
    Trójce naukowców z Francji i Niemiec udało się aż 38-krotnie zmniejszyć limit dyfrakcyjny. Osiągnęli to pozwalając falom dowolnie odbijać się i rozpraszać w zamkniętej przestrzeni. Dzięki temu udało się określić położenie niewielkiego sześcianu z dokładnością 1/76 długości fali promieniowania mikrofalowego wykorzystanego podczas eksperymentów.
  • Muzeum Porcelany w Wałbrzychu: nowy eksponat na wystawie poświęconej wyrobom toaletowym
    05 sierpień 2021
    Jakiś czas temu Muzeum Porcelany w Wałbrzychu wzbogaciło się o nowy zabytek - toaletę wyprodukowaną w latach 1890-1905 przez nieistniejącą już brytyjską manufakturę porcelany Johnson Brothers ze Stoke-on-Trent. Eksponat odnaleziono na strychu pałacu w Szymanowie. Był potłuczony na 11 fragmentów i silnie zabrudzony. Konserwacji podjęła się kustoszka Działu Ceramiki Jadwiga Kornecka-Cebula.
  • Radioligand rzuca światło na tworzenie się blaszek amyloidowych u chorych na alzheimera
    05 sierpień 2021
    Nowy radioligand dla pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) okazał się skuteczny w obrazowaniu aktywności mózgu powiązanej z formowaniem się blaszek amyloidowych u osób z zaburzeniami poznawczymi i chorobą Alzheimera. Badania, opisane na łamach Molecular Psychiatry, wykazały, że ligand pozwala bezpośrednio obrazować to, co dzieje się podczas tworzenia się blaszek.
  • Islandzki hotel poszukuje fotografa na stanowisko łowcy zorzy polarnej. Za zdjęcia i filmy oferuje pobyt i przelot
    05 sierpień 2021
    Hotel Rangá z południowej Islandii poszukuje "łowcy zorzy polarnej", czyli fotografa, który uwieczniłby jej piękno w zamian za darmowe miesięczne zakwaterowanie, przelot w obie strony czy dostęp do obserwatorium. W okresie między połową września a połową listopada kandydat musi wygospodarować 3 tygodnie na realizację zadania. Zdjęcia i filmy wybranej osoby trafią do materiałów promocyjnych hotelu.

 

 

 

316866 (3)

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania OpenStreetMap i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).

lub Map

Polityka prywatności   Polityka cookies   Kontakt: letheko@letheko.pl    

.