ALBUM ROMAŃSKI

  • Silvacane – opactwo cysterskie z XII wieku

    Cysterskie klasztory są bardzo rodzinne. Mają na przykład siostry: Silvacane jest najmłodszą z Trzech Sióstr Prowansalskich (les trois soeurs provençales). Mają też poprzednie pokolenia: matką wszystkich jest Cîteaux, założone w 1098 roku przez grupę mnichów, którzy odeszli z benedyktyńskiego klasztoru Molesme w Burgundii, chcąc żyć bliżej reguły św. Benedykta niż ich rozbisurmanieni już wówczas fratrzy.

  • Le Thoronet – opactwo cysterskie z XII wieku

    I niech to będzie miarą pasji względem romańskiej architektury: jadąc z Asti przez Genuę, od przekutej i przeplecionej przez skaliste wybrzeże Morza Śródziemnego autostrady dei Fiori, omijaliśmy szerokim łukiem Niceę z jej Lazurowym Wybrzeżem, slalomując wysłużoną meganką pośród błękitnych kabrioletów Bugatti i karminowych Alf Romeo omijaliśmy Monako, popatrując tylko w okna na skrzące się po lewej Morze Śródziemne.

Histmag.org

Technewsy, przemysł 4.0

  • SoftBlue rusza z emisją akcji. Chce pozyskać ponad 10 mln zł
    26 styczeń 2021
    Notowana na NewConnect bydgoska firma z sektora IT - SoftBlue - rozpoczęła właśnie publiczną emisję akcji. Pozyskane środki mają zostać przeznaczone na rozwój produktów z obszaru internetu rzeczy.
  • Co dalej z Grotem?
    26 styczeń 2021
    W mediach ukazał się raport zespołu specjalistów i żołnierzy, opracowany pod kierownictwem byłego oficera jednostki specjalnej GROM Pawła Mosznera, który ujawnia szereg wad konstrukcyjnych flagowego...

open source

Journal of Ecology

Journal of Ecology Blog
  • Reflections on the Festival of Ecology
    19 styczeń 2021
    It’s hard to believe that it has been a month since the Festival of Ecology! Like many other participants (if the Functional Ecology Twitter poll is an accurate representation), I was mixing...
  • Cover stories: Volume 109 Issue 1
    15 styczeń 2021
    The cover image for our new issue shows Pamir Cinquefoil (Potentilla pamirica) in the Himalayan mountains. Lead author and photographer Jiri Dolezal and author Pierre Liancourt share the story...

 

“We are the intelligent elite among animal life on earth and whatever our mistakes, [Earth] needs us. This may seem an odd statement after all that I have said about the way 20th century humans became almost a planetary disease organism. But it has taken [Earth] 2.5 billion years to evolve an animal that can think and communicate its thoughts. If we become extinct she has little chance of evolving another.”
― James Lovelock, [The Vanishing Face of Gaia: A Final Warning]

Anglo-French fleet at Port Said, Egypt. Photographed 1882 by James Granger

“The wicked people were gone, but fear remained.Fear always remains. A man may destroy everything within himself, love and hate and belief, and even doubt; but as long as he clings to life the cannot destroy fear: the fear, subtle, indestructible, and terrible, that pervades his being; that tinges his thoughts; that lurks in his heart; what watches on his lips the struggle of his last breath.”

Joseph Conrad, Tales of Unrest [1898]  Free eBook of Tales of Unrest at Project Gutenberg

__________________________________________ 

LibriVox - Free public domain audiobooks

Read by volunteers from around the world. Come and join us to help record audiobooks! All LibriVox audiobooks are free and in the public domain in the USA. Check copyright if you live elsewhere.

Wiek dwudziesty przyniósł wielkie zmiany w zakresie naszego spojrzenia na pracę historyka. Modernizm uświadomił badaczom, iż nie jest możliwe widzenie przeszłości tylko i wyłącznie przez pryzmat takich zagadnień, jak prawo i polityka, ale konieczne jest też zwrócenie uwagi na inne dziedziny ludzkiego życia, w tym rozwój nauki i techniki.

Takie założenie, stosowane konsekwentnie niemal od starożytności, tylko zaciemniało i zniekształcało obraz badanych czasów, zubażając naszą wiedzę na ich temat. Uczeni nie porzucili rzecz jasna tej tematyki, zwrócili jednak uwagę na inne, niedostrzegane wcześniej aspekty dziejów, jak zmiany klimatu, pozycja kobiety w dawnych społeczeństwach czy mentalność naszych przodków. Dzięki takiemu podejściu wszelkie rekonstrukcje czasów minionych mogą pochwalić się o wiele większą dokładnością i wiarygodnością.

Maszyna parowa – trudno o bardziej dobitny przykład obrazujący znaczenie historii techniki (późna wersja silnika parowego dwustronnego działania zaprojektowanego przez Jamesa Watta – hol Wyższej Szkoły Technicznej Inżynierii Przemysłowej w Madrycie) (fot. Nicolás Pérez, na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)

Historia polityczna wciąć jednak dominuje wśród tematów historycznych rozpraw. Nie powinno to budzić naszego zdziwienia – ogromny wpływ polityki na losy świata nie podlega dyskusji. W przypadku historii najnowszej nie wolno jednak stracić z pola widzenia banalnej prawdy, iż w społeczeństwach demokratycznych to ogół obywateli decyduje o osobach podejmujących najważniejsze decyzje. Już samo to wymusza na historyku konieczność stosowania znacznie szerszej perspektywy.

Pisząc pracę o ludziach sprawujących władzę w niedalekiej przeszłości, historyk niejednokrotnie jest zmuszony wchodzić na teren będący zwykle domeną dziennikarstwa i publicystyki. Wymaga to od niego wielkiej ostrożności, łatwo bowiem stracić z oczu granicę między tymi dwiema dziedzinami. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do żenujących wręcz sytuacji, kiedy to przedmiotem zainteresowania badacza stają się tematy przywodzące na myśl artykuły publikowane w plotkarskich czasopismach.

Podczas, gdy polityka cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wśród historyków (zarówno doświadczonych badaczy jak i studentów stojących przed problemem wyboru tematu swojej pracy magisterskiej), wiele innych zagadnień ignoruje się niemal zupełnie. Należy do nich chociażby historia techniki. Oczywiście przyczyn takiego stanu rzeczy można doszukiwać się między innymi w większych wymaganiach, jakie stoją przed uczonym podejmującym się realizacji projektu badawczego dotyczącego tej problematyki. Musi on przecież posiadać choćby elementarną wiedzę z dziedziny mającej niewiele wspólnego z profesją historyka.

Nie zrzucajmy odpowiedzialności
O ile powyższy problem w dostatecznym stopniu wyjaśnia niewielką liczbę publikacji na temat historii techniki, o tyle nie jest w stanie usprawiedliwić ignorowania tematu w środowisku. Kilkukrotnie w rozmowach ze studentami historii spotkałem się z przykładami marginalizowania zagadnienia oraz opinią, iż powinno ono być raczej przedmiotem zainteresowania przedstawicieli kierunków technicznych.

Oczywiście istnieją szczególne przypadki, w których historyk nie jest w stanie pominąć zagadnień związanych z techniką. Nie można pisać o wielkich zwycięstwach militarnych, nie wspominając o nowych rodzajach broni. Niemożliwe jest także omawianie przemian społecznych i gospodarczych napędzanych wielką rewolucją przemysłową, bez poświęcenia odpowiedniej uwagi innowacjom stojącym u jej podstaw. Pewne urządzenia wywarły tak ogromny wpływ na bieg dziejów, iż niemal automatycznie zasłużyły sobie na stałą obecność w publikacjach historyków. Doskonałym przykładem może być tutaj niemiecka Enigma oraz zespół alianckich przyrządów służących do łamania jej szyfru.

Problem zaczyna się, gdy rozwój techniki nie współgra bezpośrednio z „wielką historią”, lecz biegnie spokojnie własnym torem. W takiej sytuacji może pojawić się pokusa zignorowania tematu, a przecież niezauważalne na pierwszy rzut oka innowacje w szerszej perspektywie powodowały często ogromną zmianę w jakości ludzkiego życia. Dokonania mające miejsce w laboratoriach uczonych i w warsztatach wynalazców wcale nie ustępują pod względem ważności decyzjom zapadającym w gabinetach polityków czy na polach wielkich bitew. Ignorowanie tak potężnej siły wpływającej na bieg dziejów byłoby ogromnym błędem, prowadzącym do wypaczenia obrazu przeszłości i niepełnego zrozumienia zachodzących w niej przemian.

Próby zrzucania odpowiedzialności za ten aspekt badań na przedstawicieli dyscyplin technicznych są najgorszym pomysłem, jaki można sobie wyobrazić. Ich praca ma przecież zupełnie inny charakter. Polega na nieustannym opracowywaniu nowych rozwiązań, nie zaś analizowaniu wpływu tych stosowanych przed wielu laty na kształt ówczesnej rzeczywistości. Praca tego rodzaju wymaga w dużo większym stopniu znajomości warsztatu historyka niż posiadania gruntownego wykształcenia technicznego. Od badacza nie wymaga się przecież ponownego skonstruowania od podstaw danego urządzenia, ale odtworzenia procesu jego projektowania i wdrażania do produkcji, a także ustalenia jego cywilizacyjnego znaczenia. To historyk, dysponując głębszą wiedzą na temat kontekstu społecznego czy gospodarczego, może wpisać zagadnienie w obraz danej epoki. Wiedza z zakresu techniki niezbędna jest między innymi do poprawnego odczytania i zrozumienia dość nietypowej grupy źródeł, jaką reprezentuje chociażby fachowa prasa. Dyscypliny techniczne stają się w takim przypadku naukami posiłkującymi pracę historyka, ale nie odwrotnie.

Trudno wymagać od autorów specjalistycznych podręczników kierowanych do studentów kierunków technicznych, by dużo miejsca poświęcali historii swoich specjalności. Ich zadanie polega na sprawnym przekazaniu i tak bardzo rozległego zakresu teoretycznej wiedzy i praktycznych umiejętności. Niebywale szybki rozwój nauki wymusza konieczność dotrzymywania kroku najnowszym tendencjom. W podręcznikach tego typu pojawiają się co prawda informacje dotyczące przeszłości, są one jednak zredukowane do niezbędnego minimum.

Rekonstrukcje
Oczywiście bezpodstawną niesprawiedliwością byłoby stwierdzenie, iż przedstawiciele dyscyplin technicznych nie interesują się własną historią. Można znaleźć wiele przykładów przeczących takiemu poglądowi. Niemal natychmiast na myśl przychodzą liczne inicjatywy związane z muzealnictwem i kolekcjonerstwem. Szczególnie interesujące są podejmowane na całym świecie (zarówno przez profesjonalistów jak i amatorów) prace nad odtwarzaniem i rekonstruowaniem historycznych urządzeń, które niejednokrotnie nie przetrwały do naszych czasów.

Jedną z najsłynniejszych inicjatyw tego typu było odbudowanie komputera Colossus, używanego przez Brytyjczyków w czasie drugiej wojny światowej do łamania niemieckich szyfrogramów. Po wojnie maszyna została rozmontowana, a jej istnienie utrzymywano w tajemnicy do połowy lat siedemdziesiątych. Z tego powodu jeszcze dzisiaj można spotkać się z błędnym mniemaniem, iż pierwszy komputer elektroniczny był dziełem amerykańskich inżynierów. Zrekonstruowanie działającego egzemplarza (dzisiaj pozbawionego przecież jakiegokolwiek praktycznego znaczenia) było więc wyrazem narodowej dumy i próbą zaznaczenia brytyjskich dokonań na tym polu.

Również Amerykanie postanowili uczcić pięćdziesiątą rocznicę skonstruowania własnego komputera o nazwie Eniac, budując jego kopię. W przeciwieństwie do swoich europejskich kolegów, studenci i profesorowie z Moore School postanowili nie tyle wiernie zrekonstruować maszynę przy użyciu podzespołów z epoki, co stworzyć jej funkcjonalny odpowiednik, w pełni korzystający z wytworów współczesnej technologii. Tym sposobem urządzenie pierwotnie zajmujące powierzchnię 140 m2 i ważące niespełna trzydzieści ton udało się zmieścić w krzemowym mikroukładzie o rozmiarach 7,44 na 5,29 milimetrów. Trudno o lepszą ilustrację tempa rozwoju techniki w ciągu ostatniego półwiecza.

Równie ciekawe i ambitne zadanie postawił przed sobą w 2001 roku John Pultorak, inżynier pracujący w firmie Lockheed Martin. Jego celem było zbudowanie jak najwierniejszej kopii AGC (Apollo Guidance Computer) – komputera montowanego w pojazdach kosmicznych biorących udział w amerykańskim programie Apollo. Po czterech latach pracy we własnym garażu, nakładem ledwie trzech tysięcy dolarów i przy wykorzystaniu ogólnodostępnych podzespołów udało mu się stworzyć bardzo dokładną replikę sprzętu jeszcze trzydzieści lat temu będącego szczytem osiągnięć technicznych.

Unikalną na światową skalę formą popularyzowania historii techniki są okolicznościowe transmisje z zabytkowego nadajnika radiowego, znajdującego się w szwedzkiej miejscowości Grimeton. Osiemdziesięcioczteroletni alternator Alexandersona jest ostatnim działającym urządzeniem tego rodzaju, jakie przetrwało do naszych czasów, toteż od kilku lat figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Chociaż przed wojną szwedzka instalacja była kluczowym elementem transatlantyckiej infrastruktury telekomunikacyjnej, dzisiaj do grona odbiorców komunikatów wysyłanych alfabetem Morse’a należą przede wszystkim pasjonaci, własnoręcznie budujący prosty sprzęt odbiorczy.


Alternator Alexandersona (fot. AleGranholm, na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic)

Wszystkie inicjatywy tego typu zbliżają ludzi w nich uczestniczących (a także obserwujących je z boku, choćby za pośrednictwem mediów) do pewnego fragmentu przeszłej rzeczywistości. W istocie pełnią więc taką samą funkcję, jak inscenizacje wielkich historycznych wydarzeń lub wojskowe parady z wykorzystaniem zabytkowych mundurów, sprzętu i broni, mające miejsce podczas obchodów świąt narodowych. W tym momencie nasuwa się pytanie o znaczenie takich rekonstrukcji dla nauki historycznej. Jak się okazuje, mogą one nie tylko pełnić funkcję popularyzatorską, ale również pogłębiać naszą wiedzę.

Doskonałym przykładem może być tutaj kwestia tzw. mechanizmu z Antykithiry. To zagadkowe urządzenie mechaniczne, datowane na I wiek p.n.e., bywa dość szumnie (choć zdecydowanie przesadnie) określane mianem „starożytnego komputera”. Mechanizm zachował się w tak złym stanie, iż w chwili wyłowienia z odkrytego w 1900 roku wraku rzymskiego okrętu stanowił zespół skorodowanych brązowych brył, w których mylnie rozpoznano fragmenty podstawy zniszczonego posągu. Dopiero dokładniejsze oględziny, oczyszczenie oraz seria zdjęć rentgenowskich ujawniły istnienie ponad trzydziestu kół zębatych tworzących złożony mechanizm. W pierwszym momencie znalezisko zostało sklasyfikowane jako piętnastowieczny zegar, który dziwnym zrządzeniem losu musiał trafić na morskie dno właśnie w tym miejscu. Dopiero dokładniejsze badania prowadzone przez kilku różnych uczonych pozwoliły zrewidować naszą wiedzę na temat stopnia rozwoju mechaniki precyzyjnej w świecie greckim.


Największy fragment mechanizmu z Antykithiry (fot. Tilemahos Efthimiadis, na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic)

Pierwszą próbę rekonstrukcji urządzenia podjął Derek Price, wydając w 1974 roku pracę będącą owocem dwudziestoletnich badań. Ustalił w niej, iż mechanizm służył do określania pozycji Słońca i Księżyca. Popełnił jednak kilka błędów, stwierdzając na przykład, iż konstrukcja zawierała przekładnię różnicową. Twierdzenie to obalił Michael Wright z Muzeum Nauki w Londynie, któremu udało się dowieść, iż do możliwości mechanizmu należało ustalanie pozycji pięciu znanych wówczas planet. Swoje poglądy zilustrował za pomocą działającego modelu. Najdokładniejsza jak dotąd rekonstrukcja jest dziełem międzynarodowego zespołu naukowców pracującego od 2006 roku pod kierunkiem prof. Mike’a Edmundsa i Tony’ego Freetha z uniwersytetu w Cardiff. Zastosowanie nowoczesnej tomografii komputerowej wraz z cyfrowym obrazowaniem 3D pozwoliło wydobyć najwięcej informacji z zachowanych w złym stanie fragmentów astronomicznego przyrządu sprzed ponad dwóch tysięcy lat.

Wykorzystanie zdobyczy najnowszej techniki okazało się niezwykle owocne także w zwykłej, codziennej pracy historyka. Globalna sieć komputerowa (podobnie jak wcześniej mikrofilmy) diametralnie ułatwiła dostęp do cennych źródeł. Techniki fotograficzne pozwalają na dokładniejszą analizę dokumentów, w tym nieinwazyjne odczytywanie treści palimpsestów. Komputer uprościł obliczenia związane ze statystyką czy chronologią oraz pozwolił na znacznie efektywniejszą pracę z tekstem źródłowym. Dzięki niemu pojawiła się możliwość szybkiego wyszukiwania określonych partii tekstu i sprawdzania kontekstu, w jakim występują określone słowa.

Historycy do dzieła!
Konieczność podjęcia badań z zakresu historii techniki nie wynika bynajmniej ze swoistego długu wdzięczności, jaki historia ma wobec autorów tych wszystkich udogodnień. Wiąże się z naturalną dla historyka koniecznością jak najpełniejszego odtworzenia obrazu przeszłości. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku dwudziestego wieku. Zakrojona na szeroką skalę elektryfikacja, rozwój środków masowego transportu, wynalezienie radia, telewizji czy w końcu Internetu aktywnie wpłynęły przecież na jakość życia i stan wiedzy o świecie w skali całych, wielomilionowych społeczeństw. Czynniki o tak fundamentalnym znaczeniu nie powinny być zbywane krótkimi komentarzami w publikacjach o charakterze ogólnym, gdyż w pełni zasłużyły na osobne monografie. Temat powinien być podjęty możliwie szybko, dopóki jeszcze istnieje możliwość zebrania relacji ludzi bezpośrednio zaangażowanych w przemiany cywilizacyjne, mające miejsce w minionym stuleciu.

Cała sytuacja ma także drugie dno. Do zadań historyka należy między innymi tłumaczenie kształtu współczesnego świata poprzez odnajdywanie w przeszłości przyczyn pewnych zjawisk, z którymi mamy do czynienia współcześnie. Zadanie to jest doskonale realizowane w odniesieniu do kwestii społecznych, gospodarczych czy obyczajowych. Dlaczego więc historyk nie miałby w podobny sposób potraktować zagadnień związanych z techniką? W końcu większość z tych niezwykłych udogodnień, na które niemal nie zwracamy na co dzień uwagi, nie narodziła się nagle, jak Atena z głowy Zeusa, i ma swoje miejsce w procesie dziejowym.

Artykuł został pierwotnie opublikowany [2011-01-02] na portalu historycznym Histmag.org i udostępniany jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

O autorze

Marek Więcek
Student historii na Uniwersytecie Jagiellońskim, absolwent liceum ogólnokształcącego w podkrakowskich Krzeszowicach. Zainteresowania naukowe obejmują kwestie związane z historią mentalności, obyczajowości oraz religii, a także wpływem rozwoju techniki na zmiany cywilizacyjne. Zainteresowania niezwiązane ze studiowaną dziedziną to między innymi informatyka oraz nowe technologie.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
 

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

Muzeum Techniki Tatra

Zakony rycerskie

Z Nicieją na Kresy

Dla miłośników Kresów cykl wywiadów profesora Stanisława S. Nicieji wprost obowiązkowy. Piękno kresów, piękno polszczyzny, ogrom wiedzy, erudycja, ...

Profesor dr hab. Stanisław Sławomir Nicieja - polski historyk i historyk sztuki XIX i XX wieku, wybitny znawca tematyki kresowej.

Cały cykl spotkań Śladami Kresowej Atlantydy [#59]

Wyślij wiadomość

 

  • Pałac nieszczęśliwej królewny
    22 listopad 2020
    Nad zabudowaniami niewielkiego Kamieńca Ząbkowickiego wznosi się ogromne zamczysko. Mimo że z daleka wygląda
    ...
  • Ślady po Wielkiej Wojnie na Dolnym Śląsku
    05 listopad 2020
    I wojna światowa omijała Dolny Śląsk – wówczas stanowił on głębokie zaplecze frontu. Znajdując się jednak w granicach pruskich, dostarczał armii...
  • Uzdrowisko wśród świerków
    19 październik 2020
    Historia Świeradowa-Zdroju zaczyna się tak naprawdę od momentu, kiedy ludzie dostrzegli zalety tutejszych źródeł. O wodach z tych okolic i ich...

_________________________________

 

 

 

nowe pismo narodowe i konserwatywne, darmowe, do pobrania w pliku [.pdf]

Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0)

 

 
Cykl wykładów profesora Adama Wielomskiego
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TwojaHistoria.pl

  • Zapomniany Holocaust. Zagłada ludności romskiej
    25 styczeń 2021
    500 tysięcy zamordowanych Romów i Sinti to prawdopodobnie bardzo zaniżona statystyka. Zabitych ludzi należących do tych narodowości mogło być podczas II wojny światowej znacznie więcej. Nieliczni, którzy przetrwali, choć w części ukazują rozmiar niemieckiej zbrodni. Los ludności romskiej w obozach koncentracyjnych nie różnił się zbytnio od tego zgotowanego Żydom. Więźniowie byli wyzyskiwani do granic możliwości,...
  • „Operacja Brunhilda”. Dlaczego Niemcy MUSIELI odbić Brzeg Dolny?
    22 styczeń 2021
    Hitler wpadł w furię, gdy dowiedział się, że w ręce Sowietów wpadła fabryka chemiczna „Anorgana” w Brzegu Dolnym nad Odrą. Nakazał zniszczenie zakładu i wyprodukowanych tam chemikaliów. Niemcy przeprowadzili błyskawiczną operację odbicia zakładu. W oddziale szturmowym byli dwaj chemicy, których zadaniem było… odkręcenie zaworów. Co Niemcy wypompowali do Odry pod osłoną nocy? W 11. i...
  • Janis Joplin, pierwsza dama kontrkultury
    19 styczeń 2021
    Jej kariera trwała zaledwie kilka lat, ale odcisnęła trwałe piętno na rodzącej się w Stanach Zjednoczonych kontrkulturze. Uznawana za ikonę blues-rocka oraz rocka psychodelicznego, pochodząca z Teksasu, zakompleksiona dziewczyna przekraczała wszelkie ówczesne normy obyczajowe i muzyczne schematy. Janis była najstarszą córką Setha i Dorothy Joplinów. Urodziła się 19 stycznia 1943 roku w Port Arthur, w...
  • „Ja wam zagram hymn Polski. I proszę wstać”. Rubinstein – człowiek, który podniósł na nogi założycieli ONZ
    17 styczeń 2021
    „Tutaj, w tej sali, chcecie urządzić szczęśliwą przyszłość świata. Brakuje mi chorągwi Polski, za którą walczyliście. Ja tego nie mogę tolerować. Ja wam zagram hymn polski. I proszę wstać!” – powiedział polski pianista. I wstali. Kim był człowiek, na którego wezwanie podnieśli się przedstawiciele 50 państw? Artur Rubinstein nie był długo wyczekiwanym i upragnionym dzieckiem....

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki
  • Dwa odchowane rysie radzą sobie świetnie. Jeden zwiedza Karpaty, drugi – Puszczę Świętokrzyską
    26 styczeń 2021
    Horaj i Skalny to 2 osierocone młode rysie, które pod koniec 2019 r. zostały uratowane przez Stowarzyszenie dla Natury "Wilk" oraz, odpowiednio, Roztoczański i Magurski Park Narodowy. Koty nabierały sił w Ośrodku Rehabilitacji Mysikrólik w Bielsku-Białej. W maju 2020 r. zostały uwolnione z obrożami GPS/GSM w macierzystych regionach (Horaj na Roztoczu, a Skalny w Beskidzie Niskim). Po kilku miesiącach rysie opuściły te obszary i wyruszyły na wędrówkę.
  • W gniazdach mrówek odkryto silny środek przeciwgrzybiczy
    26 styczeń 2021
    W gniazdach brazylijskich mrówek z plemienia Attini zidentyfikowano związek przeciwgrzybiczy, który może znaleźć praktyczne zastosowanie w medycynie. Od dawna wiadomo, że Attini hodują grzyby, którymi się pożywiają. Bakterie Psuedonocardia i Streptomyces wytwarzają zaś metabolity, które chronią mrówcze uprawy przed patogenami.
  • To kobiety ukształtowały naszą więź z psami
    25 styczeń 2021
    Odkryliśmy, że związki psów z kobietami mogły mieć znacznie większy wpływ na kształtowanie więzi między naszymi gatunkami, niż ich związki z mężczyznami, mówi doktorantka Jaime Chambers. Ludzie z większym prawdopodobieństwem nadawali psom osobowość, z większym prawdopodobieństwem włączali je do rodziny, bardziej je doceniali jeśli psy miały szczególną więź z kobietami, dodaje uczona.
  • Jakby nie było atmosfery. Nowa technologia pozwoli na sprawdzenie Einsteina i komunikację z satelitami
    25 styczeń 2021
    Naukowcy z International Centre for Radio Astronomy Research (ICRAR) i The University of Western Australia (UWA) we współpracy ze specjalistami z Francuskiego Narodowego Centrum Badań Kosmicznych (CNES) i laboratorium Systèmes de Référence Temps-Espace w Obserwatorium Paryskim ustanowili rekord świata dla najbardziej stabilnej transmisji światła laserowego przez atmosferę.

 

 

Średniowiecze – CiekawostkiHistoryczne.pl

  • Bitwa pod Cedynią. Mityczne zwycięstwo Polaków nad Niemcami w 972 roku.
    22 styczeń 2021
    „Tymczasem dostojny margrabia Hodo, zebrawszy wojsko, napadł z nim na Mieszka (…). Na pomoc margrabiemu pośpieszył wraz ze swoimi tylko mój ojciec, graf Zygfryd, podówczas młodzieniec i jeszcze nie żonaty(…). Kiedy w dzień św. Jana Chrzciciela starli się z Mieszkiem, odnieśli zrazu zwycięstwo, lecz potem w miejscowości zwanej Cidini brat jego Czcibor zadał im klęskę, kładąc...
  • Zemsta Obciętonosego. Krwawa gra o tron Cesarstwa Bizantyńskiego
    12 styczeń 2021
    Był cesarzem, lecz został zdradzony i wywleczony z pałacu. Jego doradców spalono żywcem, jemu odcięto nos i język, a następnie zesłano do najbardziej północnej z północnych prowincji imperium. Dekadę później, kiedy już wszyscy o nim zapomnieli, z wielką armią zjawił się pod murami Konstantynopola, by zemścić się na wrogach i odzyskać tron. Rinotmetos, czyli Obciętonosy,...
  • Nowy Rok w marcu? A może we wrześniu? Ery i style rozpoczynania roku w historii
    01 styczeń 2021
    Kalendarz jest narzędziem umownym – podobnie jak czas oraz jego liczenie. Zagadnienia fizyczne zostawmy jednak w spokoju, zajmijmy się tymi historycznymi. Czy Nowy Rok zawsze rozpoczynano pierwszego dnia stycznia? W różnych kulturach czas liczony jest od innego ważnego wydarzenia, w większości przypadków legendarnego (ale nie zawsze!). Najchętniej rozpoczynano od początku świata lub jakiegoś przełomu –...
  • Najprawdopodobniej pierwszy przypadek użycia broni biologicznej w dziejach, czyli oblężenie Kaffy i początek pandemii
    29 grudzień 2020
    Czy czarną śmierć można wykorzystać jako broń biologiczną? Tak! W Kaffie przekonano się o tym wyjątkowo boleśnie. Spadające zwłoki były dla mieszkańców miasta dopiero początkiem nieszczęść. Jak się wkrótce okazało – nie tylko dla nich… Ludzkość zna dżumę od tysiącleci. Naukowcy badający genom wywołujących ją niebezpiecznych bakterii wciąż spierają się o to, jak dawno temu...

 
"rem tene, verba sequentur"

236576 (246)

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania OpenStreetMap i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).

lub Map

Polityka prywatności   Polityka cookies   Kontakt: letheko@letheko.pl    

.