Postaci

Postaci (10)

wtorek, 31 grudzień 2019 04:35

Inżynier kolejnictwa Stanisław Rawicz-Kosiński

Napisane przez

Stanisław Nikodem Kosiński herbu Rawicz, syn Pawła Kosińskiego radcy namiestnictwa we Lwowie oraz Alojzy Skałkowskiej, urodził się w rodzinnym majątku Kosińskich w Borku Szlacheckim pod Krakowem. W 1866 roku ukończył szkołę realną w Krakowie, a następnie rozpoczął studia na wydziale komunikacji politechniki w Pradze. W 1872 roku zdobył dyplom inżyniera. W tym samym roku rozpoczął pracę przy budowie kolei w Turyngii. W 1881 roku powrócił do Galicji. Przez kolejne cztery lata pracował jako kierownik budowy linii kolejowej Żywiec-Nowy Sącz, będącej częścią kolei transwersalnej. Po zakończeniu inwestycji objął stanowisko kierownika budowy linii łączącej Galicję z Zakarpaciem, Skole-Beskid. Biegła ona doliną rzeki Opór, co wymagało budowy licznych mostów i wiaduktów [1][2][3] 

Monarchia Austro-Węgierska bardzo aktywnie wspierała rozwój sieci kolejowej. Galicyjski Sejm Krajowy uchwalił w 1880 roku ustawę zwalniającą nowo budowane linie od podatków państwowych, a także powiatowych i gminnych. Przyznawała ona ponadto pieniądze na zakup gruntów pod nowe koleje, przebudowę dróg, spowodowaną prowadzeniem torów czy budowę dróg dojazdowych do dworców. Większość inwestorów, inżynierów oraz kadry zarządzającej stanowili Polacy Byli to m.in.: inżynier Wiktor Kolosvary – dyrektor Okręgu Kolei w Krakowie, oraz inżynier Ludwik Wierzbicki – dyrektor Okręgu Kolei we Lwowie. Projektowaniem linii zajmowało się najczęściej Krajowe Biuro Kolejowe, zorganizowane przez inżyniera Kazimierza Zaleskiego we Lwowie, a prace wykonywali wybitni inżynierowie, tacy jak: Stanisław Rawicz-Kosiński, Ferdynand Gisman i inni. W 1891 roku na czele Generalnej Dyrekcji Kolei w Wiedniu stanął dr Leon Biliński, wybitny ekonomista i organizator, a także działacz społeczny i gospodarczy. Na przełomie wieków rząd Austro-Węgier rozpoczął realizować plan upaństwowienia kolei. Upaństwowione koleje podlegały pod utworzonym już w 1884 roku okręgowe dyrekcje, w Krakowie i we Lwowie oraz nadrzędną Dyrekcję Kolei Państwowych w Wiedniu.[4]

Władysław Tryliński urodził się 20 czerwca 1878 roku w Telszach (żmudź.- Telšē), mieście na Wysoczyźnie Żmudzkiej. W 1902 roku ukończył studia w Instytucie Inżynierów Dróg Komunikacji im. Cara Aleksandra I w Petersburgu (Институт Инжинеров Путей Сообщеня Петербург)[1]. Pracę inżyniera drogowego rozpoczął w carskiej Rosji. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości na początku lat 20-tych został dyrektorem Robót Publicznych w Okręgowej Dyrekcji Robót Publicznych województwa warszawskiego, a po reorganizacji naczelnikiem wydziału komunikacyjno-budowlanego w Urzędzie Wojewódzkim Warszawskim. Mieszkał w Warszawie na Saskiej Kępie przy ulicy Jakubowskiej 14, 31 grudnia 1923 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł w warszawie 6 lutego 1956 roku.

Władysław Tryliński - zapomniany inżynier

Wszyscy znamy sześciokątny element nawierzchni drogowych - trylinkę, mało kto pamięta, że jej pomysłodawcą i właścicielem patentu jest inż. Władysław Tryliński. Nazwa trylinka pochodzi właśnie od jego nazwiska. Przez lata była stosowana do układania tymczasowych nawierzchni oraz do utwardzania osiedlowych parkingów, dawniej także całych ulic. Jej konstrukcja jest na tyle wytrzymała, iż wielokrotnie tymczasowa nawierzchnia była w stanie przetrwać kilka pokoleń. Z czasem służy za „podkład” pod jezdnię asfaltową, nieraz zalewano ją po prostu warstwą nowej nawierzchni. Ponadto, jest całkowicie w pełni polskim wynalazkiem. Wynalazek powstał gdy inżynier Tryliński pracował w Kamieniołomach Miast Małopolskich w Miękini. Pod koniec I wojny światowej kamieniołomy miękińskie zakupiła spółka miast Krakowa, Tarnowa i Lwowa, która działała pod nazwą „Kamieniołomy Miast Małopolskich”[13].

niedziela, 24 marzec 2019 15:44

Stefan Banach

Napisane przez

Stefan Banach – wybitny polski matematyk, jeden z czołowych przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Stefan Banach urodził się 30 marca 1892 w Krakowie. Jego ojcem był góral z Ostrowska lub Jordanowa - Stefan Greczek, służący jako żołnierz w wojsku austro-węgierskim, później pracujący jako urzędnik miejski w Krakowie. Matką była prawdopodobnie góralka Katarzyna Banach, pochodząca z Borównej. Wychowywał się w rodzinie zastępczej, opiekę sprawowała właścicielka pralni pani Franciszka Płowej a także jej córka Maria Puchalska. S. Banach znał osobiście tylko swojego ojca, czasami się z nim spotykał. Zgodnie z obietnicą daną matce, ojciec łożył na jego utrzymanie. Stefan Banach od najmłodszych lat wykazywał nieprzeciętne zdolności matematyczne oraz lingwistyczne. W latach 1902- 1910 uczęszczał do IV C.K. Gimnazjum w Krakowie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie). Po maturze pracował jako subiekt w jednej z krakowskich księgarni, studiując jako samouk matematykę i fizykę. W latach 1911–1913 zaliczył egzaminem częściowy (tzw. półdyplom) przynależny po dwóch latach studiów na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Lwowskiej. Po wybuchu I wojny światowej nie został wcielony do armii z powodu leworęczności oraz wady wzroku. W czasie wojny pracował jako nadzorca budowy dróg. Po powrocie do Krakowa z czasów Wielkiej Wojny, zarabia na życie udzielając korepetycji, cały czas samodzielnie studiując matematykę.

Stefan Banach

"Musimy nauczyć się uzyskiwać potrzebną nam energię bez zużywania surowców."

Nikola Tesla (Никола Тесла) urodził się 10 lipca 1856 w Smiljanie, zmarł 7 stycznia 1943 w Nowym Jorku. Inżynier serbskiego pochodzenia [1], elektrotechnik, wynalazca, od 1884 mieszkał i pracował w Stanach Zjednoczonych.

Jeden z najwybitniejszych, jeżeli nie najwybitniejszy umysł ludzkości. 

„Tego wieczoru, pisał pod koniec swojego życia naukowiec; gładziłem po grzbiecie kota, kiedy zaobserwowałem, że jego futro jeży się, a moja dłoń przesuwająca się po jego grzbiecie wywołuje snopy iskier. Mój ojciec wyjaśnił mi, że to prąd - taki sam, jaki obserwuję w błyskawicy podczas burzy. Pamiętam jak mama się oburzyła «Przestań głaskać tego kota, zrugała mnie, jeszcze się zapali!». Ale ja zacząłem się zastanawiać: czy natura to taki ogromny kocur? A jeśli tak, to kto gładzi go po grzbiecie?”

Nikola Tesla

niedziela, 24 marzec 2019 15:35

Jacek Karpiński

Napisane przez

w przygotowaniu

Jan Czochralski – polski chemik, metaloznawca, wynalazca powszechnie stosowanej do dzisiaj metody otrzymywania monokryształów krzemu, nazwanej później metodą Czochralskiego, podstawy procesu produkcji układów scalonych. Najczęściej cytowany polski uczony. Jan Czochralski urodził się 23 października 1885 roku w małym mieście Kcynia jako ósme dziecko, z dziesięciorga dzieci Franciszka Czochralskiego, z zawodu stolarza oraz Marty z domu Suchomskiej. Dom rodzinny mieścił się w Kcyni przy ulicy przy ulicy Szewskiej 10.

 

niedziela, 24 marzec 2019 15:28

Stefan Bryła

Napisane przez

niedziela, 24 marzec 2019 15:24

Genialny wynalazca inżynier Franciszek Rychnowski

Napisane przez

"Cudze chwalicie, Swego nie znacie, Sami nie wiecie, Co posiadacie."

Stanisław Jachowicz

Franciszek Rychnowski, a właściwie jak sobie życzył z przywołaniem miejsca urodzenia - Franciszek Dionizy de Welehrad Rychnowski, używający także pseudonimu Iks won Chyr (palindrom, nazwisko czytane wspak) - urodził się 3 października 1850 w Welehradzie na Morawach [Cesarstwo Austrii], umarł 3 lipca 1929 we Lwowie [II RP] [1][3]

Polski wynalazca, wizjoner, przedsiębiorca, inżynier, fizyk oraz fotograf. Był właścicielem 21 patentów austriackich, węgierskich, polskich i niemieckich, na kotły opałowe, urządzenia klimatyzacyjne, fototechniczne oraz elektryczne. Według niego samego, jego najważniejszym osiągnięciem było jednak odkrycie tajemniczego „eteroidu”. Miał to być stan zmaterializowanej energii. Nauka jednak do dnia dzisiejszego nie potwierdziła prawdziwości tego odkrycia. Franciszek Rychnowski był także zapalonym fotografem dokumentalistą [4]

Urodził się w szlacheckiej rodzinie polskiego imigranta, z ojca Antoniego Rychnowskiego, herbu Arma i matki Józefy z domu Juepfer. Po ukończeniu szkoły oo. Pijarów w Lipniku koło Ołomunca, wstąpił na Wydział Mechaniczny Politechniki w Wiedniu, kształcąc się także w zakresie kaloryki oraz bardzo modnej w owym czasie elektryczności.

W roku 1875, po odbyciu praktyki inżynierskiej w Tyrolu, za namową księcia Adama Sapiehy inż. Franciszek Rychnowski przybywa do Galicji, a około 1877 roku sprowadza się do Lwowa, w którym zakłada zakład mechaniczny, od 1900 roku usytuowany się przy ul. Chorążczyzny 15 (dzisiejsza ulica Czajkowskiego) w kamienicy należącej do Rychnowskiego. Zawiera związek małżeński z Marią Walerią z domu Dutkiewicz, pochodzącą z Krakowa, małżeństwo to pozostało bezdzietne. W późniejszym okresie małżeństwo Rychnowskich adoptowało bliską krewną żony – Annę [2], która przybrała ich nazwisko i prowadziła Żeńskie Seminarium Nauczycielskie w kamienicy przy ul. Chorążczyzny 15. Inżynier Franciszek Rychnowski we Lwowie mieszkał juz do końca życia. Był bardzo czynnym, lojalnym obywatelem miasta oraz gorącym polskim patriotą.

Franciszek Rychnowski

niedziela, 24 marzec 2019 15:19

Jan Szczepanik zapomniany geniusz

Napisane przez

Jan Szczepanik – polski nauczyciel, wynalazca zwany „polskim Edisonem”, „austriackim Edisonem”, „Leonardem da Vinci z Galicji” i „galicyjskim geniuszem”. Opisany w dwóch artykułach przez Marka Twaina. Pomimo tego, że w dziedzinie techniki był samoukiem, jest autorem ponad 50 wynalazków i kilkuset opatentowanych pomysłów technicznych z dziedziny fotografii barwnej, tkactwa czy telewizji. Jan Szczepanik był postacią na tyle nietuzinkową i tak znaną na świecie, że Mark Twain poświęcił Janowi Szczepanikowi jedno ze swoich opowiadań, a Gabriela Zapolska czy Jan Kasprowicz dedykowali jemu swoje utwory.

niedziela, 24 marzec 2019 15:09

Emil Škoda

Napisane przez

Emil Škoda (niem. - Emil von Skoda, czes. - Emil rytíř Škoda)[1] urodził się 18 listopada 1839 w Pilznie (Monarchia Austriacka) zmarł 8 sierpnia 1900 w Selzthal w Styrii. Był wybitnym czeskim inżynierem, przemysłowcem, założycielem jednego z największych w ówczesnej Europie koncernu przemysłowego Škoda w Pilźnie. Obecnie m.in. Škoda Transportation oraz Škoda Auto. 

Emil Škoda

Emil Škoda urodził się z drugiego małżeństwa Franciszka Škody [1801 - 1888] z Anną Říhovą [1820–1854].

 

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

Tematy na blogu

TwojaHistoria.pl

  • Szczęśliwa Ferrara. To miasto zdołało oprzeć się czarnej śmierci…
    04 grudzień 2020
    „A wtedy kipiały ich uda i ramiona […]. Zakażał się cały organizm, tak że pacjent gwałtownie wymiotował krwią. Wymioty trwały nieprzerwanie przez trzy dni, bez jakichkolwiek oznak ozdrowienia, a następnie pacjent umierał” – pisał franciszkanin Michael Piazza, oddając grozę męczarni pierwszych ofiar czarnej śmierci. Półwysep Apeniński zdaje się nie mieć szczęścia, jeśli chodzi o choroby...
  • Wygrać – zanim przyjdą rachunki. Jaką rolę odegrał Helmut Kohl w zjednoczeniu Niemiec?
    02 grudzień 2020
    Rok 1990 miał być początkiem dobrobytu wszystkich Niemców. Tak zapewniał Helmut Kohl, opowiadając o „kwitnących krajobrazach”. 2 grudnia wyborcy z obu krajów mu uwierzyli. Ale rachunek za zjednoczenie i tak przyszło im zapłacić. 8 lipca 1990 roku, Stadio Olimpico w Rzymie. Mija 85. minuta finałowego meczu na Mundialu. Zmagają się drużyny Republiki Federalnej Niemiec i...
  • Żelazna Dama płacze… Kulisy dymisji Margaret Thatcher
    28 listopad 2020
    Był 28 listopada 1990 roku. Margaret Thatcher ze łzami w oczach opuszczała dom pod jednym z najsłynniejszych adresów na świecie, Downing Street 10. Mieszkała tam od 1979 roku. Rządziła krajem 11 lat. Władzy pozbawiło ją najbliższe otoczenie – zawsze już uważała to za zdradę. Była jedną z najbardziej charakterystycznych postaci epoki. Trzykrotnie poprowadziła swoją partię...
  • Jak sproszkowany nos Sfinksa pomógł dowieść… istnienia atomów?
    26 listopad 2020
    Wielkie odkrycia mają to do siebie, że nie zawsze od razu zdajemy sobie sprawę z ich znaczenia. Dokładnie tak było w przypadku ciekawych obserwacji poczynionych przez pewnego naukowca pracującego na początku XIX wieku, który… zobaczył pod mikroskopem dowód na istnienie atomów! Robert Brown należy do najznamienitszych naukowców związanych z botaniką oraz… dochodzeniem do podstawowych mechanizmów...

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki
  • Uczeni z Uniwersytetu Warszawskiego pomogli stworzyć najnowszą mapę nieba z misji Gaia
    04 grudzień 2020
    Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała najnowszą mapę nieba stworzoną na podstawie danych misji Gaia. Niezwykle precyzyjna mapa ma objętość 1 petabajta i zawiera szczegółowe dane o 2 miliardach gwiazd naszej Galaktyki. W pracach misji uczestniczą astronomowie z Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Superpioruny – rzadkie, potężne i powstają inaczej niż standardowe wyładowania atmosferyczne
    04 grudzień 2020
    Superpioruny, rzadko występująca i niezwykle potężna forma wyładowań atmosferycznych, mogą być ponad 1000-krotnie jaśniejsze niż zwykłe pioruny. A mechanizm ich powstawania jest odmienny od standardowych piorunów, donoszą amerykańscy naukowcy.
  • Jak zachęcić bociana do zasiedlenia gniazda? Pobielić brzegi lokum wapnem sadowniczym
    04 grudzień 2020
    Jak zachęcić bociany, by zajmowały gniazda? Kiedyś ludzie wkładali do nich bułki zwane busłowymi łapami (busioł to dawniej w gwarze bocian). Polscy i brytyjscy naukowcy opisali w Journal for Nature Conservation inny prosty zabieg - obielenie przed przylotem bocianów boków gniazda wapnem sadowniczym. Można go zastosować podczas przenoszenia gniazd z dachów i starych drzew na słupy. Wtedy relokacja gniazda, nawet na odległość ponad 100 metrów, nie jest problemem i możemy mieć niemal pewność, że bociany po powrocie z zimowiska osiedlą się w tym miejscu.
  • Eksperci: niepokojąco wzrasta liczba udarów mózgu wśród osób młodych
    04 grudzień 2020
    Wśród ludzi młodych niepokojąco wzrasta liczba udarów mózgu – alarmują eksperci w ramach ogólnopolskiej kampanii #MłodziPoUdarze. W Polsce udary zajmują trzecie miejsce pod względem ogólnej śmiertelności oraz stanowią pierwszą przyczynę trwałej niepełnosprawności wśród osób po 40. roku życia. Coraz częściej występują jednak również u osób młodych, w wieku dwudziestu i trzydziestu kilku lat.

 

 

Średniowiecze – CiekawostkiHistoryczne.pl

  • Książki oprawione w ludzką skórę – makabra czy… romantyczny gest?
    23 listopad 2020
    Co byście powiedzieli, gdyby ktoś, chcąc wyrazić swoją miłość, podarował wam cząstkę siebie? Dosłownie! Na przykład w formie romantycznych sonetów elegancko oprawionych w… ludzką skórę. Brzmi jak historia z horroru? Niekoniecznie. Nasi przodkowie żyli w przekonaniu, iż marnowanie ładnych kawałków ich skóry to nie zawsze dobry pomysł.  Historie o wykorzystywaniu ludzkiej skóry do wytwarzania książek...
  • Rycerze Templum. Sekrety najbardziej tajemniczego zakonu rycerskiego w dziejach
    20 listopad 2020
    „Każdy z was składał ślub ubóstwa, wyrzekając się osobistej własności, ale jako wspólnota zakonna chcecie mieć wszystko” – grzmiał biskup Akki Jacques de Vitry, wzburzony brakiem umiaru w zdobywaniu dóbr świata doczesnego przez Ubogich Rycerzy Chrystusa. Rzeczywiście, majątek wyniósł templariuszy do niebywałej potęgi, ale też sprowadził na nich tragiczny koniec. Templariusze byli jednym z najbardziej...
  • TAJEMNICE TEMPLARIUSZY
    19 listopad 2020
    Polsat Viasat History ujawnia sekrety najbardziej tajemniczego i potężnego zakonu rycerskiego średniowiecza-templariuszy. W programie poznamy historię powstania zakonu od jego dojścia do bogactwa do upadku po oskarżeniach o herezję; od rytuałów i tradycji średniowiecznego rycerstwa, przez kampanię eksterminacyjną przeciwko nim, po ich rzekome potajemne przetrwanie i oficjalne dziedzictwo łączące Ziemię Świętą i cały kontynent europejski....
  • Czysta grzesznica i brudna święta. Jak często kąpały się kobiety w średniowieczu?
    15 listopad 2020
    Czy kobiety w wiekach średnich zarastały brudem? Te pobożne tak! W liście do biskupa Altino Heliodora św. Hieronim zawarł swój słynny komentarz: „Czy twa skóra jest twarda i łuszcząca, ponieważ nie zażywasz już kąpieli? Ten, kto raz dostąpił chrztu świętego, nie musi kąpać się ponownie”. Na ciałach pobożnych chrześcijanek odkładała się więc gruba warstwa nabożnych...

 

208360 (392)

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania OpenStreetMap i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).

lub Map

Kontakt: letheko@letheko.pl