Wyświetlenie artykułów z etykietą: Zbrojovka Brno

poniedziałek, 15 czerwiec 2020 04:40

Zetki - samochody produkcji Zbrojovka Brno

Firma została założona w 1918 roku jako przedsiębiorstwo państwowe o nazwie - Československé závody na výrobu zbraní v Brně (Czechosłowackie zakłady produkcji broni w Brnie).

Firma oprócz produkcji broni wytwarzała także różne produkty cywilne a w latach 1924 - 1936 samochody osobowe oznaczane literą Z oraz cyfrą. Stąd nazwa popularna nazwa samochodów "Zetki".

Przegląd modeli samochodów wyprodukowanych przez zakłady Zbrojovka Brno:

Disk

Zbrojovka Disk z roku 1925 na ekspozycji Muzeum Techniki w Brnie. Autor zdjęcia: RomanM82 – Vlastní dílo | CC BY-SA 3.0 [Wikimedia]

  • Okres produkcji: 1924 - 1925
  • Projektant inż. Břetislav Novotný na bazie własnego prototypu Novotný Omega
  • Ilość wyprodukowanych egzemplarzy: 75
  • Silnik: czterocylindrowy, dwusuwowy, chłodzony cieczą
  • Pojemność skokowa: 598 cm³ skok 63 mm, średnica tłoka 55 mm
  • Moc: 10 KM (7,5 kW)
  • Nadwozie: w całości metalowe z rozkładanym dachem
  • Długość: 3500 mm
  • Szerokość: 1200 mm
  • Wysokość: 1370 mm (z dachem 1505 mm)
  • Rozstaw osi: 1000 mm
  • Rozstaw osi: 2450 mm
  • Masa własna : 450 kg
  • Masa całkowita: 700 kg
  • Maksymalna prędkość: 55-60 km/h
  • Zużycie paliwa: 10 l/100 km

Z 18

Z 9

Z 4

Z 5

Z 6

Kolekcja materiałów reklamowych samochodów Zetka na stronie internetowejJan Tuček 

Piękna restauracja samochodu Zetka Z5

 

Źródła:

 

Licencja:

Tekst udostępniony na licencji CC BY-SA 3.0 PL  Mapy, grafiki, filmy pozostają własnością ich posiadaczy, użyte zostały do celów poglądowych oraz edukacyjnych.

 

Reklama:

Samochód OMEGA w założeniu miał być tanim i popularnym małym samochodem osobowym. Samochód o nietypowej konstrukcji zaprojektował w 1923 roku inż. Břetislav Novotný [1], a wyprodukowany został w zakładach zbrojeniowych w Brnie, później nazwanych Československá zbrojovka akc. spol.. Samochód wyposażony był w charakterystyczną cierną przekładnie napędową oraz dwusuwowy czterocylindrowy silnik, chłodzony wodą. Chłodnica była konstrukcji rurkowej i stanowiła jednocześnie stelaż maski silnika. Silnik miał pojemność 598 cm³ i rozwijał moc około 10 KM. Rozstaw osi wynosił 2450 mm, długość całkowita 3400 mm, szerokość 1200 mm, wysokość 1370 [1505] mm, masa własna wynosiła niecałe 400 kg. Omega rozpędzała się do 70 km/godz. Zostały zbudowane dwie prototypowe Omegi. W listopadzie i grudniu 1923 roku prototypy przeszły testy, między innymi jazdę testową na dystansie 815 kilometrów, na trasie Brno - Praga - Pilzno i z powrotem. Samochód Omega stał się pierwowzorem do dalszej modyfikacji oraz produkcji seryjnej samochodów o nazwie DISKOS, popularnie "Zetka" Disk. Nazwa Diskos, ponieważ nazwa Omega jak się okazało była już w Czechosłowacji zarejestrowana dla innego wyrobu.[2]

Omega - prototypowy samochód zaprojektowany przez inż. Břetislava Novotného

Samochód OMEGA podczas prezentacji na placu fabrycznym w dniu 18 października 1923 roku. Źródło Wikimedia

Samochód OMEGA bez maski silnika i plandeki podczas prezentacji na placu fabrycznym w dniu 18 października 1923 roku

Samochód OMEGA bez maski silnika i plandeki podczas prezentacji na placu fabrycznym w dniu 18 października 1923 roku. Źródło Wikimedia

 

Konstrukcja układu przeniesienia napędu.

Omega miła być samochodem bardzo prostym i tanim. Środkiem transportu (ludowym) dla szerokich warstw, dlatego jego konstrukcja była uproszczona i różniła się znacznie od zwykłych samochodów w tym czasie. Samochód nie miał skrzyni biegów ani sprzęgła, początkowo nawet konstruktor nie uwzględnił hamulców. Układ przeniesienia napędu składał się z prostego mechanizmu, przekładni ciernej składającej się z dwóch prostopadłych do siebie tarcz oraz klocków hamulcowych. Do tarczy zamontowanej na wale silnika prostopadle przylegał dysk cierny, przesuwny na poprzecznym wale wielowypustowym i dociskany przez mechanizm sprężynowy. Z poprzecznego wału moment obrotowy przenoszony był na tylne koła za pomocą łańcucha, rozwiązanie podobne do motocyklowego napędu tylnego koła. Odpowiedni "bieg" przełożenie włączono, przesuwając tarczę poprzeczną za pomocą dźwigni sterującej (suwaku) na desce rozdzielczej. Aby pokonać opór sprężyny dociskowej należało nogą nacisnąć długi poprzeczny pedał. Gdy dźwignia skierowała koło napędzane poza oś obrotu, zmieniał się kierunek obrotów i włączał się bieg wsteczny. W położeniu neutralnym tarcza miała spoczywać na klocku hamulcowym i hamować cały pojazd. Prosta przekładnia cierna zastąpiła skrzynię biegów, sprzęgło oraz układ hamulcowy.

Schemat układu przenoszenia napędu w samochodzie OMEGA. Rysunek ze zgłoszenia patentowego nr 13572 dla inż. Břetislava Novotného, zbiory Morawskiego Archiwum Regionalnego

Schemat układu przenoszenia napędu w samochodzie OMEGA. Rysunek ze zgłoszenia patentowego nr 13572 dla inż. Břetislava Novotného, zbiory Morawskiego Archiwum Regionalnego

 

Replika samochodu OMEGA, wykonana zgodnie z oryginalną dokumentacją fabryczną w kwietniu 2015 roku.

Replika samochodu OMEGA, wykonana zgodnie z oryginalną dokumentacją fabryczną w kwietniu 2015 roku. Źródło Wikimedia

Omega miała samonośne, nitowane nadwozie, całkowicie wykonane ze stali, było to w tamtych czasach absolutną rzadkością.

 

Przypisy:

  1. Inż. Břetislav Novotný * 21.6.1892 Hulín u Kroměříže – † 9.1.1965 Praha. Czechosłowacki konstruktor samochodowy, brat muzyka Miroslava Novotného więcej
  2. Jan Tuček, Auta první republiky 1918-1938, Grada Publishing a.s. strona 33.

Źródła:

 

Licencja:

Tekst udostępniony na licencji CC BY-SA 3.0 PL  Mapy, grafiki, filmy pozostają własnością ich posiadaczy, użyte zostały do celów poglądowych oraz edukacyjnych.

 

Reklama:

 

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

Tematy na blogu

TwojaHistoria.pl

  • Najgłupsze słowa mądrych ludzi, czyli przepowiednie, które się nie sprawdziły
    23 październik 2020
    Każdy czasem żałuje swoich słów, kiedy te okazują się absolutną bzdurą. Gorzej, jeśli jest się znanym naukowcem lub autorytetem i krytykuje się nowe wynalazki, takie jak komputer czy telefon. Oto zestawienie najmniej trafnych przepowiedni dotyczących przyszłości technologii, bez których dziś nie potrafimy się obejść… Z miejsca przypominają się słynne słowa Charlesa Hollanda Duella, komisarza Urzędu...
  • Operacja Magic Carpet, czyli powrót do domu 8 milionów żołnierzy po zakończeniu II wojny światowej
    21 październik 2020
    Po kapitulacji III Rzeszy, a następnie Japonii dowództwo aliantów stanęło przed nie lada wyzwaniem – należało zapewnić transport do domu aż 8 milionom żołnierzy. W ten oto sposób rozpoczęła się jedna z największych operacji logistycznych w dziejach, którą nazwano Magic Carpet. W chwili rozpoczęcia II wojny światowej we wrześniu 1939 roku armia Stanów Zjednoczonych miała...
  • Nie tylko Kasztanka. Wszystkie zwierzęta Piłsudskiego
    19 październik 2020
    Zapalony myśliwy, a może miłośnik zwierząt i natury? Czy Józef Piłsudski poparłby „piątkę dla zwierząt”? „Ja, jako człowiek drapieżca, biegnący ze strzelbą, która prześciga lotnego ptaka swym pociskiem, a chyżością swego pocisku prześciga chyżość zwierząt – jako drapieżca wśród innych drapieżców siadałem nieraz zadumany nad wielką prawdą zórz wieczornych i zórz porannych” – Rozmyślał po...
  • Aby udowodnić, skąd się biorą dzieci, ten naukowiec… zakładał żabom majtki!
    17 październik 2020
    Lazzaro Spallanzani był wyjątkowym naukowcem, którego dokonania pchnęły naprzód badania nad rozmnażaniem. Choć trzeba przyznać, że jego metody bywały nieco dziwaczne… Naukowcy długo błądzili na granicy doświadczeń, utrwalonych przekonań i powszechnej wiedzy, szukając odpowiedzi na pytanie: skąd się biorą dzieci? W jaki sposób wywoływany jest proces powstawania zarodka? Gdy zbudowano pionierskie mikroskopy, uczeni po raz...

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki

 

 

Średniowiecze – CiekawostkiHistoryczne.pl

  • Wino, śpiew i mnóstwo kobiet… To był prawdopodobnie najbardziej rozpustny papież w dziejach
    19 październik 2020
    Gdy w 1342 roku Pierre Roger de Beaufort jako Klemens VI zasiadał na tronie Piotrowym, miał podobno powiedzieć do swojej świty: „Przede mną nikt nie wiedział, jak być papieżem”. I rzeczywiście – wkrótce świat naocznie przekonał się, co oznaczały jego słowa… Poprzednicy Klemensa potrafili żyć wystawnie oraz rozpustnie, ale chyba nikt nie podejrzewał, że… może...
  • Krwawa masakra, która przesądziła o losach potężnego kraju. Przez tego władcę Anglia wpadła w ręce wikingów
    15 październik 2020
    Trudno się dziwić, że potomni nadali mu przydomki Bezradny, Nieporadny oraz Gnuśny. Był gotów płacić gigantyczny haracz, byle nie stawać do walki. Doprowadził do krwawej masakry na bezbronnych osadnikach. W końcu przez jego tchórzostwo i fatalne rozkazy Anglia wpadła w ręce wojowniczych przybyszów z Północy… Kiedy w 978 roku jeszcze jako dziecko Ethelred II po...
  • Jak katować, a potem… leczyć? Średniowieczna rehabilitacja po wizycie w sali tortur
    10 październik 2020
    Tortury to nieodłączny element współczesnej wizji średniowiecza. Niezbyt często wspomina się jednak, że po męczarniach przychodził czas na leczenie, a bólem – przed lekarzami – zaczęli zajmować się prawnicy… Pomiędzy innymi ważnymi dziełami chirurg William z Saliceto napisał podręcznik o wiele mówiącej nazwie O urazach ludzi torturowanych za pomocą chłosty i wieszania za kończyny. Wnioskując...
  • Śmierć, gwałt i grabież. Co czekało ofiary najazdu wikingów?
    08 październik 2020
    Na temat wikingów powstało i przetrwało do naszych czasów mnóstwo legend. Większość mówi o brutalnych najazdach, torturowaniu wrogów i wręcz demonicznych cechach najeźdźców z Północy. Jedno jest pewne: w okresie ich wypraw łupieżczych nie chcielibyście mieszkać blisko wybrzeża… Kolejna łódź zamajaczyła w oddali, a po niej trzecia i czwarta. Żagle wydymały się na wzmagającym się...

 

190630 (64)