Wyświetlenie artykułów z etykietą: Zbrojovka Brno

poniedziałek, 15 czerwiec 2020 04:40

Zetki - samochody produkcji Zbrojovka Brno

Firma została założona w 1918 roku jako przedsiębiorstwo państwowe o nazwie - Československé závody na výrobu zbraní v Brně (Czechosłowackie zakłady produkcji broni w Brnie).

Firma oprócz produkcji broni wytwarzała także różne produkty cywilne a w latach 1924 - 1936 samochody osobowe oznaczane literą Z oraz cyfrą. Stąd nazwa popularna nazwa samochodów "Zetki".

Przegląd modeli samochodów wyprodukowanych przez zakłady Zbrojovka Brno:

Disk

Zbrojovka Disk z roku 1925 na ekspozycji Muzeum Techniki w Brnie. Autor zdjęcia: RomanM82 – Vlastní dílo | CC BY-SA 3.0 [Wikimedia]

  • Okres produkcji: 1924 - 1925
  • Projektant inż. Břetislav Novotný na bazie własnego prototypu Novotný Omega
  • Ilość wyprodukowanych egzemplarzy: 75
  • Silnik: czterocylindrowy, dwusuwowy, chłodzony cieczą
  • Pojemność skokowa: 598 cm³ skok 63 mm, średnica tłoka 55 mm
  • Moc: 10 KM (7,5 kW)
  • Nadwozie: w całości metalowe z rozkładanym dachem
  • Długość: 3500 mm
  • Szerokość: 1200 mm
  • Wysokość: 1370 mm (z dachem 1505 mm)
  • Rozstaw osi: 1000 mm
  • Rozstaw osi: 2450 mm
  • Masa własna : 450 kg
  • Masa całkowita: 700 kg
  • Maksymalna prędkość: 55-60 km/h
  • Zużycie paliwa: 10 l/100 km

Z 18

Z 9

Z 4

Z 5

Z 6

Kolekcja materiałów reklamowych samochodów Zetka na stronie internetowejJan Tuček 

Piękna restauracja samochodu Zetka Z5

 

Źródła:

 

Licencja:

Tekst udostępniony na licencji CC BY-SA 3.0 PL  Mapy, grafiki, filmy pozostają własnością ich posiadaczy, użyte zostały do celów poglądowych oraz edukacyjnych.

 

Reklama:

Samochód OMEGA w założeniu miał być tanim i popularnym małym samochodem osobowym. Samochód o nietypowej konstrukcji zaprojektował w 1923 roku inż. Břetislav Novotný [1], a wyprodukowany został w zakładach zbrojeniowych w Brnie, później nazwanych Československá zbrojovka akc. spol.. Samochód wyposażony był w charakterystyczną cierną przekładnie napędową oraz dwusuwowy czterocylindrowy silnik, chłodzony wodą. Chłodnica była konstrukcji rurkowej i stanowiła jednocześnie stelaż maski silnika. Silnik miał pojemność 598 cm³ i rozwijał moc około 10 KM. Rozstaw osi wynosił 2450 mm, długość całkowita 3400 mm, szerokość 1200 mm, wysokość 1370 [1505] mm, masa własna wynosiła niecałe 400 kg. Omega rozpędzała się do 70 km/godz. Zostały zbudowane dwie prototypowe Omegi. W listopadzie i grudniu 1923 roku prototypy przeszły testy, między innymi jazdę testową na dystansie 815 kilometrów, na trasie Brno - Praga - Pilzno i z powrotem. Samochód Omega stał się pierwowzorem do dalszej modyfikacji oraz produkcji seryjnej samochodów o nazwie DISKOS, popularnie "Zetka" Disk. Nazwa Diskos, ponieważ nazwa Omega jak się okazało była już w Czechosłowacji zarejestrowana dla innego wyrobu.[2]

Omega - prototypowy samochód zaprojektowany przez inż. Břetislava Novotného

Samochód OMEGA podczas prezentacji na placu fabrycznym w dniu 18 października 1923 roku. Źródło Wikimedia

Samochód OMEGA bez maski silnika i plandeki podczas prezentacji na placu fabrycznym w dniu 18 października 1923 roku

Samochód OMEGA bez maski silnika i plandeki podczas prezentacji na placu fabrycznym w dniu 18 października 1923 roku. Źródło Wikimedia

 

Konstrukcja układu przeniesienia napędu.

Omega miła być samochodem bardzo prostym i tanim. Środkiem transportu (ludowym) dla szerokich warstw, dlatego jego konstrukcja była uproszczona i różniła się znacznie od zwykłych samochodów w tym czasie. Samochód nie miał skrzyni biegów ani sprzęgła, początkowo nawet konstruktor nie uwzględnił hamulców. Układ przeniesienia napędu składał się z prostego mechanizmu, przekładni ciernej składającej się z dwóch prostopadłych do siebie tarcz oraz klocków hamulcowych. Do tarczy zamontowanej na wale silnika prostopadle przylegał dysk cierny, przesuwny na poprzecznym wale wielowypustowym i dociskany przez mechanizm sprężynowy. Z poprzecznego wału moment obrotowy przenoszony był na tylne koła za pomocą łańcucha, rozwiązanie podobne do motocyklowego napędu tylnego koła. Odpowiedni "bieg" przełożenie włączono, przesuwając tarczę poprzeczną za pomocą dźwigni sterującej (suwaku) na desce rozdzielczej. Aby pokonać opór sprężyny dociskowej należało nogą nacisnąć długi poprzeczny pedał. Gdy dźwignia skierowała koło napędzane poza oś obrotu, zmieniał się kierunek obrotów i włączał się bieg wsteczny. W położeniu neutralnym tarcza miała spoczywać na klocku hamulcowym i hamować cały pojazd. Prosta przekładnia cierna zastąpiła skrzynię biegów, sprzęgło oraz układ hamulcowy.

Schemat układu przenoszenia napędu w samochodzie OMEGA. Rysunek ze zgłoszenia patentowego nr 13572 dla inż. Břetislava Novotného, zbiory Morawskiego Archiwum Regionalnego

Schemat układu przenoszenia napędu w samochodzie OMEGA. Rysunek ze zgłoszenia patentowego nr 13572 dla inż. Břetislava Novotného, zbiory Morawskiego Archiwum Regionalnego

 

Replika samochodu OMEGA, wykonana zgodnie z oryginalną dokumentacją fabryczną w kwietniu 2015 roku.

Replika samochodu OMEGA, wykonana zgodnie z oryginalną dokumentacją fabryczną w kwietniu 2015 roku. Źródło Wikimedia

Omega miała samonośne, nitowane nadwozie, całkowicie wykonane ze stali, było to w tamtych czasach absolutną rzadkością.

 

Przypisy:

  1. Inż. Břetislav Novotný * 21.6.1892 Hulín u Kroměříže – † 9.1.1965 Praha. Czechosłowacki konstruktor samochodowy, brat muzyka Miroslava Novotného więcej
  2. Jan Tuček, Auta první republiky 1918-1938, Grada Publishing a.s. strona 33.

Źródła:

 

Licencja:

Tekst udostępniony na licencji CC BY-SA 3.0 PL  Mapy, grafiki, filmy pozostają własnością ich posiadaczy, użyte zostały do celów poglądowych oraz edukacyjnych.

 

Reklama:

 

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

Muzeum Techniki Tatra

TwojaHistoria.pl

  • Zatopienie „Montevideo Maru”. Największa katastrofa morska w historii Australii
    23 czerwiec 2021
    Na pokładzie „Montevideo Maru” zginęło ponad tysiąc jeńców i cywili. Japończycy przewozili ich w bestialskich warunkach. Po trafieniu statku przez amerykańską torpedę więźniowie nie mieli żadnych szans na przeżycie. Japończycy słynęli z okrutnego traktowania jeńców. O ile jeszcze na początku wojny brali pod uwagę, że można ich wykorzystać jako tanią siłę roboczą, tak im bardziej...
  • Turecki Krzyż nad Londynem
    21 czerwiec 2021
    Zapewne niewielu mieszkańców angielskiego miasta Folkestone u wybrzeży kanału La Manche spodziewało się, że dzień 25 maja 1917 roku będzie inny niż zwykle. Gdzieś na kontynencie trwały krwawe zmagania wielkiej wojny, ale tutaj oprócz docierających wieści frontowych nikt jeszcze nie był świadkiem okropności tego konfliktu. Nim jednak zapadł zmierzch, blisko stu obywateli Folkestone straciło życie,...
  • Dobry, zły i zapomniany. Kim był człowiek, który odnalazł dr. Davida Livingstone’a?
    17 czerwiec 2021
    Według wielu opinii był on jednym z największych nowożytnych podróżników i odkrywców Afryki. Inni twierdzą z kolei, że uosabiał wszystko, co najgorsze w europejskim imperializmie, i położył podwaliny pod najbardziej krwawy system kolonialny w XIX-wiecznej Afryce. Oto Henry Morton Stanley. Historia życia Henry’ego Mortona Stanleya jest doskonałym materiałem na dobry film przygodowy. Ten zapomniany dziś...
  • Brytania nie zawsze panowała nad falami. Największe upokorzenie w historii Royal Navy
    14 czerwiec 2021
    „Prawda jest taka, że ​​tak bardzo się boję, że całe królestwo jest zgubione” – zanotował 12 czerwca 1667 roku sekretarz Royal Navy Samuel Pepys. Pędząca ku bazie królewskiej floty w Chatham holenderska eskadra adm. Michiela de Ruytera była absolutnym zaskoczeniem dla Albionu. Tym większym, że przecież trwały pertraktacje pokojowe, a o zdradzieckiej akcji na miarę...

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki
  • Żaluzje słoneczne w oku – odkrycie międzynarodowego zespołu pod kierunkiem UMCS
    22 czerwiec 2021
    Okazuje się, iż w oku człowieka funkcjonuje również inny ważny mechanizm regulacyjny, przypominający z kolei działanie okularów fotochromowych. Mechanizm ten dynamicznie osłabia intensywność światła docierającego do fotoreceptorów przy wysokich natężeniach, działając w przeciwnym kierunku przy niskim poziomie oświetlenia
  • Ukazała się wyjątkowa książka nt. gatunków grzybów chronionych w Polsce
    22 czerwiec 2021
    Niedawno ukazała się monografia "Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne". Patronat nad publikacją objęło Polskie Towarzystwo Mykologiczne. Wydawcą jest Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN w Poznaniu. To pierwsze tak obszerne (bo aż 512-stronicowe) opracowanie dot. gatunków grzybów chronionych w naszym kraju.
  • Picie kawy zmniejsza ryzyko rozwoju chorób wątroby
    22 czerwiec 2021
    Spożywanie każdego rodzaju kawy, czy to z kofeina, czy bezkofeinowej, zarówno mielonej jak i instant, jest powiązane ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju chronicznych chorób wątroby oraz powiązanych z nimi dolegliwości. Do takich wniosków doszli naukowcy w Uniwersytetów w Edynburgu i Southampton
  • Nanoskalowy zegar klasyczny wskazuje na istnienie uniwersalnych ograniczeń pomiaru czasu
    22 czerwiec 2021
    W 2017 roku fizycy wykazali, że dokładność zegara kwantowego jest bezpośrednio proporcjonalna do tworzonej entropii. Teraz naukowcy z Wielkiej Brytanii i Austrii odkryli podobną zależność w przypadku nanoskalowego zegara klasycznego.

 

 

 

299570 (79)

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania OpenStreetMap i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).

lub Map

Polityka prywatności   Polityka cookies   Kontakt: letheko@letheko.pl    

.