Kraków Podgórze, skrzyżowanie pod Koroną, początek lat 70-tych XX wieku. Wszystkie pojazdy na skrzyżowaniu, z wyjątkiem GAZ 69 są polskiej produkcji. Tak to prawie niemożliwe w kraju, który niemal w całości pozbył się przemysłu motoryzacyjnego. Montownie zagranicznych marek tylko potwierdzają regułę. Nie produkujemy w Polsce od podstaw nawet rowerów.

Historia Fabryki Samochodów Ciężarowych w Starachowicach - Polska Kronika Filmowa nr: 1949/42, 1953/14, 1969/4, 1986/15

Starachowice

  • Starachowice_widok
  • Starachowice_wielki_piec
  • Walcownia_Starachowice

Zdjęcia 1-3 źródło Biblioteka Narodowa, Polona

Samochód ciężarowy Star 20 w Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach

Samochód ciężarowy Star 20 na terenie Zakładu Wielkopiecowego Huty Żelaza w Starachowicach (obecnie Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach)

W okresie po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Starachowice były areną gwałtownych strajków robotniczych głównie pod przewodnictwem Komunistycznej Partii Polski. Sytuację uspokoiło dopiero podpisanie w 1921 roku umowy między Towarzystwem Starachowickich Zakładów Górniczych a Ministerstwem Spraw Wojskowych o wybudowaniu w Starachowicach zakładów zbrojeniowych, tak powstały Zakłady Mechaniczne w Starachowicach. Zakłady Mechaniczne produkowały głównie sprzęt wojskowy, między innymi: ramy do samochodów ciężarowych ‘’Fiat’’ [1], osie do kuchni polowych i sprzęt artyleryjski głównie bardzo dobrej jakości armaty przeciwlotnicze wz. 36/37 na licencji szwedzkiej firmy Bofors. Nastał tragiczny wrzesień 1939 oraz kolejne lata okupacji i zniszczeń fabryki. Na bazie Zakładów Mechanicznych w 1948 roku powstało przedsiębiorstwo państwowe Fabryka Samochodów Ciężarowych im. Feliksa Dzierżyńskiego. Rozpoczęto produkcję samochodów ciężarowych marki „Star”, poczynając od Star-a 20 z 1948 roku. W 1981 roku zakłady obchodziły jubileusz związany z wyprodukowaniem 500-tysięcznej ciężarówki.

 

Logo FSC STAR

Nieistniejąca niestety już fabryka FSC STAR w Starachowicach produkowała:

Autobusy

  • Star N50 (1951 prototyp)
  • Star N51 (1952 prototyp)
  • Star N52 (1952-1957)

Samochody z napędem 4x2

  • Star 20 (1948-1957)
  • Star 21 (1957-1960)

  • Star 25 (1960-1971)
  • Star 27 (1962-1971) popularnie nazywany "Gruźlikiem" z uwagi na niską kulturę pracy zastosowanego, niezbyt udanego silnika diesla S53. 

    Produkcję seryjną Stara 27 rozpoczęto w lipcu 1962 roku. Nadwozie pojazdu osadzone zostało na podłużnicowej ramie spawanej wykonanej z blachy tłoczonej. W układzie jezdnym zastosowano przednią oś sztywną zawieszoną na półeliptycznych resorach piórowych oraz dwóch hydraulicznych amortyzatorach ramieniowych. Z tyłu zastosowano most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych, dodatkowo wspartych przez pomocnicze resory piórowe. W układzie hamulcowym zastosowano nową pompę o zwiększonej wydajności. Do napędu Stara 27 zastosowano polski, 6-cylindrowy, rzędowy silnik wysokoprężny typu S53, o pojemności skokowej 5650 cm³ i planowanej mocy maksymalnej 73,6 kW (100 KM). Jednakże silnik ten był niezbyt udany - niedopracowany w szczegółach (np. świece żarowe w kanale dolotowym silnika) - przez co moc praktyczna nie przekraczała 90 KM, a sam silnik wchodził w w obszar dymienia i wykazywał cechy bardzo trudnego rozruchu w warunkach zimowych. To niedopracowanie konstrukcji silnika było powodem małej ilości wyprodukowanych Starów 27. Jednostka napędowa zblokowana została z 5-biegową manualną, niezsynchronizowaną skrzynią biegów. W stosunku do modelu Star 25 w Starze 27 zastosowano nadciśnieniowy system wspomagania hamulców, drugi akumulator oraz mocniejszy rozrusznik. Star 27 wyposażany był wyłącznie w kabinę wagonową typu N20 produkowaną przez zakłady SHL z Kielc. Od 1964 roku stosowane były zmodernizowane kabiny typu N20.1, w których wzmocniono punkty mocowania do ramy pojazdu oraz poprawiono izolację termiczną i akustyczną. Wraz z standardową odmianą modelu Star 27 rozpoczęto produkcję, ciągnika siodłowego Star C27, przystosowanego do pracy w zestawie z jednoosiową naczepą skrzyniową typu D60 lub naczepą furgonową typu D40, które produkowane były przez Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych w Kożuchowie. W celu zapewniania możliwości przewozów ładunków o dużych gabarytach, wprowadzono do oferty model Star 27L. Pojazd ten posiadał wydłużoną ramę, dzięki czemu rozstaw osi zwiększony został do 3850 mm.
    Elementy jezdne i napędowe modelu Star 27 zastosowane zostały w produkowanych w latach 1964-1967 przez Sanocką Fabrykę Autobusów, autobusach San H27A i San H27B.

  • Star 28 (1968-1989)
  • Star 29 (1968-1983)
  • Star 38 (1983?-1994?)
  • Star 200 (1975-1994)
  • Star 742 (1990-2000)

  • Star 8.125 (1998-2000)
  • Star 1142 (1986-2000)

  • Star 12.155 (1998-2000)
  • Star S 2000 (2000-2004) W skład serii S 2000 wchodziły następujące modele: 8.117, 10.157, 12.157, 12.227, 13.227, 14.227, 15.227 była identyczna z rodziną samochodów MAN L 2000. W latach 2004-2007 samochody Star S 2000 produkowane były w Austrii.
  • Star seria TGL  (od 2005)

Wersja wojskowa samochodu Star 944

Wersja wojskowa samochodu Star 944 

Samochody z napędem 4x4

  • Star 44 (1953 prototyp)
  • Star 244  (1975-2000)
  • Star 744  (1992-2000)
  • Star 944  (2000-2006)
  • Star 1144 (prototyp)
  • Star 1344 (prototyp)
  • Star 1444  (2008)

Wersja wojskowa samochodu Star 266

Wersja wojskowa samochodu Star 266

Samochody z napędem 6x6

  • Star 66 (1958-1965)
  • Star 660 (1965-1983)
  • Star 266 (1973-2000)
  • Star 266M (2001-2006)
  • Star 266M2 (od 2011 modernizacja)
  • Star 1166/1366 (prototyp)
  • Star 1266 (1999 prototyp)
  • Star 1466 (2001-2006)

 Silnik S 359 turbo. Zastosowanie  STAR 1142, 200, 244, 266

Silniki i podzespoły

S42, S53, ..

Film dokumentalny "To nie ten sierpień", realizacja: Sławomir Koehler, Ewa Sochacka; zdjęcia: Grzegorz Lachman, Jan Żurowski; montaż: Cezary Łuksza, Marek Piechotka, kierownik produkcji: Waldemar Baczuń. Film przedstawia nastroje robotników związków zawodowych NSZZ „Solidarność” oraz Zarządu FSC „Star” w Starachowicach, panujące podczas strajku w sierpniu 1991 roku. Film ten był emitowany w TVP Historia w 2011 roku.

Polska Kronika Filmowa - Historia Stara. Odcinki PKF z lat 1949, 1953, 1969, 1986 oraz 1989.

 

Źródła

 

Przypisy

    1. Samochody ciężarowe produkowane przez przedsiębiorstwo Lilpop, Rau i Loewenstein w Warszawie
 

Samochód ciężarowy PZInż 703 BC podczas badań terenowych

Samochód ciężarowy PZInż 703 BC podczas badań terenowych

Samochód ciężarowy PZInż 703 podczas pokonywania przeprawy saperskiej, 1939 rok, domena publiczna

Muzeum Tatra



 

FSC Star 20

Star 20 – polski samochód ciężarowy średniej ładowności produkowany w latach 1948–1957 przez Fabrykę Samochodów Ciężarowych Star w Starachowicach

Star 20 – polski samochód ciężarowy średniej ładowności produkowany w latach 1948–1957 przez Fabrykę Samochodów Ciężarowych Star w Starachowicach. Fotografia Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna, autor nieznany.

 

Uzywamy plików cookies

Na naszej stronie internetowej letheko.pl używamy plików cookie. Niektóre z nich są niezbędne dla funkcjonowania strony, inne pomagają nam w ulepszaniu tej strony oraz zapamiętaniu preferencji i wyborów użytkownika. Możesz sam zdecydować, czy chcesz zezwolić na pliki cookie. Należy pamiętać, że w przypadku odrzucenia, nie wszystkie funkcje strony mogą być dostępne.