Tematy na blogu

Postaci

Postaci (10)

wtorek, 31 grudzień 2019 04:35

Inżynier kolejnictwa Stanisław Rawicz-Kosiński

Napisane przez

Stanisław Nikodem Kosiński herbu Rawicz, syn Pawła Kosińskiego radcy namiestnictwa we Lwowie oraz Alojzy Skałkowskiej, urodził się w rodzinnym majątku Kosińskich w Borku Szlacheckim pod Krakowem. W 1866 roku ukończył szkołę realną w Krakowie, a następnie rozpoczął studia na wydziale komunikacji politechniki w Pradze. W 1872 roku zdobył dyplom inżyniera. W tym samym roku rozpoczął pracę przy budowie kolei w Turyngii. W 1881 roku powrócił do Galicji. Przez kolejne cztery lata pracował jako kierownik budowy linii kolejowej Żywiec-Nowy Sącz, będącej częścią kolei transwersalnej. Po zakończeniu inwestycji objął stanowisko kierownika budowy linii łączącej Galicję z Zakarpaciem, Skole-Beskid. Biegła ona doliną rzeki Opór, co wymagało budowy licznych mostów i wiaduktów [1][2][3] 

Monarchia Austro-Węgierska bardzo aktywnie wspierała rozwój sieci kolejowej. Galicyjski Sejm Krajowy uchwalił w 1880 roku ustawę zwalniającą nowo budowane linie od podatków państwowych, a także powiatowych i gminnych. Przyznawała ona ponadto pieniądze na zakup gruntów pod nowe koleje, przebudowę dróg, spowodowaną prowadzeniem torów czy budowę dróg dojazdowych do dworców. Większość inwestorów, inżynierów oraz kadry zarządzającej stanowili Polacy Byli to m.in.: inżynier Wiktor Kolosvary – dyrektor Okręgu Kolei w Krakowie, oraz inżynier Ludwik Wierzbicki – dyrektor Okręgu Kolei we Lwowie. Projektowaniem linii zajmowało się najczęściej Krajowe Biuro Kolejowe, zorganizowane przez inżyniera Kazimierza Zaleskiego we Lwowie, a prace wykonywali wybitni inżynierowie, tacy jak: Stanisław Rawicz-Kosiński, Ferdynand Gisman i inni. W 1891 roku na czele Generalnej Dyrekcji Kolei w Wiedniu stanął dr Leon Biliński, wybitny ekonomista i organizator, a także działacz społeczny i gospodarczy. Na przełomie wieków rząd Austro-Węgier rozpoczął realizować plan upaństwowienia kolei. Upaństwowione koleje podlegały pod utworzonym już w 1884 roku okręgowe dyrekcje, w Krakowie i we Lwowie oraz nadrzędną Dyrekcję Kolei Państwowych w Wiedniu.[4]

Władysław Tryliński urodził się 20 czerwca 1878 roku w Telszach (żmudź.- Telšē), mieście na Wysoczyźnie Żmudzkiej. W 1902 roku ukończył studia w Instytucie Inżynierów Dróg Komunikacji im. Cara Aleksandra I w Petersburgu (Институт Инжинеров Путей Сообщеня Петербург)[1]. Pracę inżyniera drogowego rozpoczął w carskiej Rosji. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości na początku lat 20-tych został dyrektorem Robót Publicznych w Okręgowej Dyrekcji Robót Publicznych województwa warszawskiego, a po reorganizacji naczelnikiem wydziału komunikacyjno-budowlanego w Urzędzie Wojewódzkim Warszawskim. Mieszkał w Warszawie na Saskiej Kępie przy ulicy Jakubowskiej 14, 31 grudnia 1923 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł w warszawie 6 lutego 1956 roku.

Władysław Tryliński - zapomniany inżynier

Wszyscy znamy sześciokątny element nawierzchni drogowych - trylinkę, mało kto pamięta, że jej pomysłodawcą i właścicielem patentu jest inż. Władysław Tryliński. Nazwa trylinka pochodzi właśnie od jego nazwiska. Przez lata była stosowana do układania tymczasowych nawierzchni oraz do utwardzania osiedlowych parkingów, dawniej także całych ulic. Jej konstrukcja jest na tyle wytrzymała, iż wielokrotnie tymczasowa nawierzchnia była w stanie przetrwać kilka pokoleń. Z czasem służy za „podkład” pod jezdnię asfaltową, nieraz zalewano ją po prostu warstwą nowej nawierzchni. Ponadto, jest całkowicie w pełni polskim wynalazkiem. Wynalazek powstał gdy inżynier Tryliński pracował w Kamieniołomach Miast Małopolskich w Miękini. Pod koniec I wojny światowej kamieniołomy miękińskie zakupiła spółka miast Krakowa, Tarnowa i Lwowa, która działała pod nazwą „Kamieniołomy Miast Małopolskich”[13].

niedziela, 24 marzec 2019 15:44

Stefan Banach

Napisane przez

Stefan Banach – wybitny polski matematyk, jeden z czołowych przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Stefan Banach urodził się 30 marca 1892 w Krakowie. Jego ojcem był góral z Ostrowska lub Jordanowa - Stefan Greczek, służący jako żołnierz w wojsku austro-węgierskim, później pracujący jako urzędnik miejski w Krakowie. Matką była prawdopodobnie góralka Katarzyna Banach, pochodząca z Borównej. Wychowywał się w rodzinie zastępczej, opiekę sprawowała właścicielka pralni pani Franciszka Płowej a także jej córka Maria Puchalska. S. Banach znał osobiście tylko swojego ojca, czasami się z nim spotykał. Zgodnie z obietnicą daną matce, ojciec łożył na jego utrzymanie. Stefan Banach od najmłodszych lat wykazywał nieprzeciętne zdolności matematyczne oraz lingwistyczne. W latach 1902- 1910 uczęszczał do IV C.K. Gimnazjum w Krakowie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie). Po maturze pracował jako subiekt w jednej z krakowskich księgarni, studiując jako samouk matematykę i fizykę. W latach 1911–1913 zaliczył egzaminem częściowy (tzw. półdyplom) przynależny po dwóch latach studiów na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Lwowskiej. Po wybuchu I wojny światowej nie został wcielony do armii z powodu leworęczności oraz wady wzroku. W czasie wojny pracował jako nadzorca budowy dróg. Po powrocie do Krakowa z czasów Wielkiej Wojny, zarabia na życie udzielając korepetycji, cały czas samodzielnie studiując matematykę.

Stefan Banach

"Musimy nauczyć się uzyskiwać potrzebną nam energię bez zużywania surowców."

Nikola Tesla (Никола Тесла) urodził się 10 lipca 1856 w Smiljanie, zmarł 7 stycznia 1943 w Nowym Jorku. Inżynier serbskiego pochodzenia [1], elektrotechnik, wynalazca, od 1884 mieszkał i pracował w Stanach Zjednoczonych.

Jeden z najwybitniejszych, jeżeli nie najwybitniejszy umysł ludzkości. 

„Tego wieczoru, pisał pod koniec swojego życia naukowiec; gładziłem po grzbiecie kota, kiedy zaobserwowałem, że jego futro jeży się, a moja dłoń przesuwająca się po jego grzbiecie wywołuje snopy iskier. Mój ojciec wyjaśnił mi, że to prąd - taki sam, jaki obserwuję w błyskawicy podczas burzy. Pamiętam jak mama się oburzyła «Przestań głaskać tego kota, zrugała mnie, jeszcze się zapali!». Ale ja zacząłem się zastanawiać: czy natura to taki ogromny kocur? A jeśli tak, to kto gładzi go po grzbiecie?”

Nikola Tesla

niedziela, 24 marzec 2019 15:35

Jacek Karpiński

Napisane przez

w przygotowaniu

Jan Czochralski – polski chemik, metaloznawca, wynalazca powszechnie stosowanej do dzisiaj metody otrzymywania monokryształów krzemu, nazwanej później metodą Czochralskiego, podstawy procesu produkcji układów scalonych. Najczęściej cytowany polski uczony. Jan Czochralski urodził się 23 października 1885 roku w małym mieście Kcynia jako ósme dziecko, z dziesięciorga dzieci Franciszka Czochralskiego, z zawodu stolarza oraz Marty z domu Suchomskiej. Dom rodzinny mieścił się w Kcyni przy ulicy przy ulicy Szewskiej 10.

 

niedziela, 24 marzec 2019 15:28

Stefan Bryła

Napisane przez

niedziela, 24 marzec 2019 15:24

Genialny wynalazca inżynier Franciszek Rychnowski

Napisane przez

"Cudze chwalicie, Swego nie znacie, Sami nie wiecie, Co posiadacie."

Stanisław Jachowicz

Franciszek Rychnowski, a właściwie jak sobie życzył z przywołaniem miejsca urodzenia - Franciszek Dionizy de Welehrad Rychnowski, używający także pseudonimu Iks won Chyr (palindrom, nazwisko czytane wspak) - urodził się 3 października 1850 w Welehradzie na Morawach [Cesarstwo Austrii], umarł 3 lipca 1929 we Lwowie [II RP] [1][3]

Polski wynalazca, wizjoner, przedsiębiorca, inżynier, fizyk oraz fotograf. Był właścicielem 21 patentów austriackich, węgierskich, polskich i niemieckich, na kotły opałowe, urządzenia klimatyzacyjne, fototechniczne oraz elektryczne. Według niego samego, jego najważniejszym osiągnięciem było jednak odkrycie tajemniczego „eteroidu”. Miał to być stan zmaterializowanej energii. Nauka jednak do dnia dzisiejszego nie potwierdziła prawdziwości tego odkrycia. Franciszek Rychnowski był także zapalonym fotografem dokumentalistą [4]

Urodził się w szlacheckiej rodzinie polskiego imigranta, z ojca Antoniego Rychnowskiego, herbu Arma i matki Józefy z domu Juepfer. Po ukończeniu szkoły oo. Pijarów w Lipniku koło Ołomunca, wstąpił na Wydział Mechaniczny Politechniki w Wiedniu, kształcąc się także w zakresie kaloryki oraz bardzo modnej w owym czasie elektryczności.

W roku 1875, po odbyciu praktyki inżynierskiej w Tyrolu, za namową księcia Adama Sapiehy inż. Franciszek Rychnowski przybywa do Galicji, a około 1877 roku sprowadza się do Lwowa, w którym zakłada zakład mechaniczny, od 1900 roku usytuowany się przy ul. Chorążczyzny 15 (dzisiejsza ulica Czajkowskiego) w kamienicy należącej do Rychnowskiego. Zawiera związek małżeński z Marią Walerią z domu Dutkiewicz, pochodzącą z Krakowa, małżeństwo to pozostało bezdzietne. W późniejszym okresie małżeństwo Rychnowskich adoptowało bliską krewną żony – Annę [2], która przybrała ich nazwisko i prowadziła Żeńskie Seminarium Nauczycielskie w kamienicy przy ul. Chorążczyzny 15. Inżynier Franciszek Rychnowski we Lwowie mieszkał juz do końca życia. Był bardzo czynnym, lojalnym obywatelem miasta oraz gorącym polskim patriotą.

Franciszek Rychnowski

niedziela, 24 marzec 2019 15:19

Jan Szczepanik zapomniany geniusz

Napisane przez

Jan Szczepanik – polski nauczyciel, wynalazca zwany „polskim Edisonem”, „austriackim Edisonem”, „Leonardem da Vinci z Galicji” i „galicyjskim geniuszem”. Opisany w dwóch artykułach przez Marka Twaina. Pomimo tego, że w dziedzinie techniki był samoukiem, jest autorem ponad 50 wynalazków i kilkuset opatentowanych pomysłów technicznych z dziedziny fotografii barwnej, tkactwa czy telewizji. Jan Szczepanik był postacią na tyle nietuzinkową i tak znaną na świecie, że Mark Twain poświęcił Janowi Szczepanikowi jedno ze swoich opowiadań, a Gabriela Zapolska czy Jan Kasprowicz dedykowali jemu swoje utwory.

niedziela, 24 marzec 2019 15:09

Emil Škoda

Napisane przez

Emil Škoda (niem. - Emil von Skoda, czes. - Emil rytíř Škoda)[1] urodził się 18 listopada 1839 w Pilznie (Monarchia Austriacka) zmarł 8 sierpnia 1900 w Selzthal w Styrii. Był wybitnym czeskim inżynierem, przemysłowcem, założycielem jednego z największych w ówczesnej Europie koncernu przemysłowego Škoda w Pilźnie. Obecnie m.in. Škoda Transportation oraz Škoda Auto. 

Emil Škoda

Emil Škoda urodził się z drugiego małżeństwa Franciszka Škody [1801 - 1888] z Anną Říhovą [1820–1854].

Średniowiecze – CiekawostkiHistoryczne.pl

  • Jak król Bolesław niewierne żony ukarał
    25 maj 2020
    Bolesław Śmiały (Szczodry) marzył o odbudowie pozycji Polski z czasów pradziada – Bolesława Chrobrego. Hojny, ambitny, ale zarazem pyszałkowaty, porywczy i okrutny władca zanim ostatecznie stracił wszystko wskutek zabójstwa biskupa krakowskiego – Stanisława i ucieczki z kraju, z powodzeniem mieszał się w sprawy sąsiadów, realizując swą mocarstwową politykę. Wyprawił się m.in. na Ruś, gdzie obsadził...
  • Wielka miłość czy wielkie kłamstwo? Pierwsze małżeństwo królowej Jadwigi
    23 maj 2020
    Stając przed ołtarzem u boku Jagiełły, Jadwiga nie znalazła się w całkowicie nowej sytuacji. Wszak 12-letnia panna młoda miała już jeden ślub na koncie. Koniec dziecięcego małżeństwa z Wilhelmem Habsburgiem podobno złamał jej serce. Czy jednak faktycznie austriacki książę był miłością jej życia? W sierpniu 1385 roku, niedługo przed osiągnięciem przez młodziutką Jadwigę Andegaweńską –...
  • Wojna płci, czyli amazonki prosto z… Czech!
    19 maj 2020
    Mężczyźni są z Marsa, a kobiety z Wenus – autor tych słów nie znał chyba historii czeskich wojowniczek z zamku Děvín. Chociaż niewątpliwie wiele z nich korzystało z dobrodziejstw bogini miłości, to jednak przede wszystkim ich marsowe oblicza zapamiętali na długo mężczyźni, którym przyszło walczyć w odwiecznym konflikcie o władzę nad światem. Zarzewiem tej odsłony...
  • Wielcy, Cudaczni, Szaleni i Plątonodzy – skąd się wzięły najciekawsze przydomki polskich władców?
    17 maj 2020
    Dzieje polskich władców to podboje, spiski, knowania, dyplomatyczne sojusze, polityczne strategie… zdrady, romanse i miłość. Wielu królów, książąt i możnowładców zapisało się w historii z uwagi na wyjątkowe dokonania, ale również za sprawą określonych cech charakteru czy wyglądu. Stąd też znamy Chrobrego, ale również Łysego czy Szalonego. Jakie historie wiążą się z nadawaniem najciekawszych przydomków...

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki

  Słuchaj Radia Paranormialium