Księgi świętokrzyski - Kazimierz Braun | Kazimierz Braun to wybitny reżyser, teatrolog i pisarz, w swojej najnowszej książce Księgi świętokrzyskie dokonuje czegoś niezwykłego. Łączy w niej głęboko osobistą podróż sentymentalną z monumentalnym, eseistycznym freskiem o ziemi, która ukształtowała jego tożsamość. To nie jest typowa powieść, ani klasyczny pamiętnik. To raczej hybryda literacka – splot wspomnień, medytacji nad historią, zapisów z podróży w przeszłość i refleksji nad stanem współczesnego świata, której osią jest Góra Świętego Krzyża i otaczające ją region.

Braun prowadzi nas przez krajobrazy swojego dzieciństwa i młodości – Świętokrzyskie staje się tu nie tylko tłem, ale żywym bohaterem. Autor z pietyzmem odtwarza topografię miejsc, zapachy lasów, surowość kamiennych dróg, ale przede wszystkim – ducha tego zakątka Polski. To duchowość naznaczona zarówno pogańską przeszłością, jak i chrześcijańską tradycją benedyktyńską, ale też historią walk powstańczych i partyzanckich. Braun z niezwykłą czułością pisze o zrywach niepodległościowych, przypominając, że ziemia ta jest przesiąknięta nie tylko modlitwą, ale i krwią.

Mocnym punktem książki jest jej warstwa aksjologiczna. Autor nie układa opowieści z perspektywy bezstronnego kronikarza – jest to głos zaangażowany, często polemiczny. W kontekście losów Polski, od czasów okupacji po współczesność, Braun stawia trudne pytania o wierność korzeniom, o etos inteligencji, o pamięć i jej zdradę. Jego styl – wyważony, precyzyjny, momentami podniosły – odsyła do najlepszych tradycji polskiej prozy eseistycznej. Czuje się w nim reżyserską rękę: sceny są plastyczne, dialogi (nawet te przywoływane z pamięci) oszczędne, a pointy przemyślane.

Jednocześnie Księgi świętokrzyskie to książka o uniwersalnym wymiarze. Choć zanurzona w konkrecie regionalnym, opowiada o powszechnym ludzkim doświadczeniu – poszukiwaniu domu, rozmowie z przodkami, próbie ocalenia od zapomnienia świata, który odchodzi. Kazimierz Braun daje nam do ręki nie tyle przewodnik po województwie, ile raczej duchową mapę Świętokrzyskiego, która może być inspiracją dla każdego, kto czuje potrzebę powrotu do swoich korzeni.

Dla miłośników literatury pięknej o tematyce kresowej, pamiętnikarskiej czy po prostu dla tych, którzy cenią literaturę mądrą, refleksyjną i napisaną z perspektywy dojrzałego, głęboko humanistycznego światopoglądu, Księgi świętokrzyskie będą pozycją niezwykle cenną. To książka, którą czyta się powoli, smakując każde zdanie, pozwalając jej prowadzić w głąb siebie.

Kazimierz Braun stworzył dzieło kameralne, a zarazem uniwersalne – zapis miłości do ziemi rodzinnej, która okazuje się być matecznikiem polskości i europejskiej tożsamości. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto wierzy, że bez pamięci o przeszłości nie ma przyszłości, a literatura może być najszlachetniejszą formą testamentu.

Kazimierz Braun jest reżyserem, pisarzem, nauczycielem akademickim. Reżyserował, wykładał i publikował w Polsce, a po wyrzuceniu z pracy w stanie wojennym, pracował i tworzył w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Irlandii. Jest autorem licznych książek z dziedziny historii i teorii teatru oraz poezji, powieści i dramatów.

 

Czytaj także: