Daniel Wójtowicz

Bolesław Piasecki: przywódca przedwojennego Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”, komendant antykomunistycznej Konfederacji Narodu podczas II wojny światowej, a w PRL lider koncesjonowanego stowarzyszenia katolickiego PAX. Jest posądzany o zdradę narodowych ideałów, współpracę z sowieckimi organami bezpieczeństwa i oportunizm. Gdzie leży prawda?

---

Jan Engelgard próbuje rozprawić się z dotychczasowym postrzeganiem Piaseckiego i stara się wyjaśnić jego postępowanie w najbardziej tajemniczym okresie jego życia. Analizowane lata życia Piaseckiego 1939-1956 pełne są dramatycznych i nie do końca jasnych wydarzeń w życiu dawnego przywódcy „Falangi”.

Książka Engelgarda jest rozszerzoną wersją poprzedniej jego książki „Wielka gra Bolesława Piaseckiego” wydanej w 2008 roku, o czym zresztą sam autor informuje nas na wstępie. Engelgard z dużą dokładnością opisuje wojenne losy Piaseckiego, działalność konspiracyjną w Konfederacji Narodu, Uderzeniowych Batalionach Kadrowych i Armii Krajowej. Najwięcej uwagi poświęca jednak, otoczonemu aurą tajemnicy i domysłów aresztowaniu go przez NKWD oraz serii przesłuchań przez zaufanego człowieka Berii i Stalina gen. Iwana Sierowa. Engelgard stara się zobrazować okoliczności uwolnienia Piaseckiego i wykorzystania go przez komunistyczne władzę.

Na całość pracy składa się 7 rozdziałów, pierwszy poświęcony Konfederacji Narodu, drugi najbardziej interesujący „Między Sierowem a Gomułką” opisuje okres aresztowania przez NKWD i początki współpracy z komunistycznymi władzami, kolejne zaś działalność PAX i kryzys w łonie tej organizacji na początku lat pięćdziesiątych. Dodatkiem do książki jest obszerny wywiad z jej autorem przeprowadzony dla jednego z portali internetowych.

Bardzo ciekawym zabiegiem jest przedstawienie na tle Piaseckiego powojennych losów innych reprezentantów ruchu narodowego, takich jak m.in. Władysław Grabski, Adam Doboszyński i Stanisław Kozicki, którzy zdecydowali się na powrót i działalność w kraju pomimo objęcia władzy przez komunistów. Podobnie jak Piasecki uważali oni, że niektóre zmiany w kraju (przesunięcie granic na zachód, rozwiązanie problemu mniejszości narodowych, odejście od kapitalizmu) w dłuższej perspektywie mogą okazać się pozytywne dla Polski. Grabski, jeden z nestorów Narodowej Demokracji był zwolennikiem porozumienia z ZSRR i pracy organicznej w stylu Franciszka Druckiego-Lubeckiego z czasów Królestwa Polskiego.

Szczegóły

Autor: Daniel Wójtowicz

Kategoria: Książki

Opublikowano: 27 wrzesień 2022

Czytaj więcej: Jan Engelgard – „Bolesław Piasecki 1939-1956” – recenzja i ocena