Podróżować to żyć - Hans Christian Andersen

Elżbieta Dobrzańska

Zbudowany został w latach około 1231-1242, ufundował go pochodzący z Kościelca biskup krakowski Wisław z Kościelca herbu Zabawa. Kościół jest późnoromańską budowlą. W porównaniu ze skromnymi na ogół rozwiązaniami architektonicznymi XIII-wiecznych budowli sakralnych, powielających typowe schematy rozwijających się układów dawnych świątyń grodowych, budowla w Kościelcu Proszowickim jest jak na wiejską świątynię zjawiskiem niezwykłym. Miano takie zyskuje zarówno ze względu na swą okazałość, układ a także wyjątkowo bogate opracowanie kamienne.

Jest to budowla orientowana, murowana z ciosów wapienia pińczowskiego, z użyciem cegły w układzie wendyjskim. Bazylika trójnawowa (nawa główna wyższa od naw bocznych), filarowa, z wyodrębnionym prezbiterium zamkniętym półkolistą apsydą. Emporowy korpus nawowy trójprzęsłowy. Na zamknięciu wschodnich naw bocznych, po bokach prezbiterium prostokątne pomieszczenia - dolne partie wież. Dwie 4-boczne wieże po bokach prezbiterium o wyjątkowo bogatym wystroju kamieniarskim, zostały obniżone w XVII wieku.

Ta wyjątkowa budowla zachowała się niestety w znacznie przekształconym stanie. Bowiem po sprofanowaniu, spustoszeniu i dewastacji przez arian pod koniec XVI wieku i długotrwałym opuszczeniu odbudowana została dopiero po kilkudziesięciu latach w XVII wieku, staraniem księdza Macieja Molędy. W latach 1628-1634 wymurowano na nowo ściany naw bocznych, wieże zlikwidowano zatapiając je w bryle korpusu. Arkady między nawowe obmurowano wtórnie, spływają na pilastry filarów, pierwotnie (jak wykazują relikty tkwiące w ich wnętrzu) były podtrzymywane przez półkolumny. Wprowadzone zostały barokowe sklepienia wyodrębnione gzymsem (na miejscu drewnianych stropów) oraz barokowy szczyt fasady ozdobiony figurami św. Wojciecha, św. Barbary i św. Katarzyny. W trakcie wymienionych prac obmurowano lub zastąpiono nowymi kolumienki przezroczy prezbiterium i zlikwidowano wejście na emporę z nawy południowej. Przy ścianie południowej kościoła dobudowano kruchtę barokową z portalem. Wprowadzono barokowy portal z nawy głównej do południowej dolnej partii  wieży (zakrystia). Nie zachował się żaden romański otwór okienny, okrągłe okno w fasadzie zostało zamurowane. Wprowadzono większe barokowe otwory w czasie wymurowania na nowo ściany naw bocznych, oraz nowe okna w prezbiterium gdy je podwyższono.

Na naturalnie obronnym cyplu, górującym ponad doliną potoku Ścieklec, we wsi Wrocimowice na wzgórzu nazywanym "Kopiec" znajdują się relikty średniowiecznego założenia obronnego.
Na szczycie wzgórza znajduje się krzyż upamiętniający Bitwę pod Grunwaldem.

Przypuszcza się, że warownia należała do Marcina (Marcisza) z Wrocimowic (? – 1442) rycerza herbu Półkozic, chorążego krakowskiego oraz starosty łowickiego. Jako chorąży krakowski wziął udział w bitwie pod Grunwaldem. Podczas bitwy grunwaldzkiej w 1410 roku niósł naczelną chorągiew wojsk polskich z białym orłem, o którą toczyła się zaciekła walka. Został upamiętniony przez Jana Długosza, a za nim Henryka Sienkiewicza w Krzyżakach i Jana Matejkę na obrazie Bitwa pod Grunwaldem.

 

Open Street Map

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

lub Map 

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania Open Street Map i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).