Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Strożyskach

Jadąc przez piękne Ponidzie, krainę łagodnych zielonych wzgórz, lasów i kwiecistych łąk oraz meandrującej wśród nich Nidy, nie sposób się nie zadziwić olbrzymim nagromadzeniem przydrożnych świętych figur, kapliczek, krzyży oraz starych kościołów o wyjątkowo pięknej architekturze. Na Ponidziu jest ich wyjątkowe nagromadzenie. Niektóre z nich sięgają nawet XIV wieku, są doskonale wkomponowane w mijany jakże polski krajobraz. Najstarszymi widocznymi śladami ludzkiej obecności na tych terenach są kurhany, grodziska ziemne oraz wiele stanowisk archeologicznych. Ponidzie jest regionem rolniczym o tradycjach sięgających tysiące lat wstecz. W pałacu Wielopolskich w Chrobrzu prezentowane są liczące 7,5 tys. lat eksponaty znalezione podczas prac archeologicznych w Pełczyskach, miejscowości która przez trzy ostatnie stulecia p.Chr. była najbogatszą osadą celtycką w Małopolsce. W leżących opodal Buska-Zdroju Żernikach Górnych zachował się prehistoryczny kurhan i ślady pochówków sprzed 4500 lat p.Chr. Jedno z najcenniejszych w skali światowej jest odkrycie w Bronocicach, glinianej wazy z najstarszym na świecie wizerunkiem wozu czterokołowego ciągnionego przez tury. Na tym terenie obok śladów wielu kultur pradziejowych, istnieją artefakty związane z początkami Polski. Są to słowiańskie grodziska wczesnośredniowieczne związane z państwem Wiślan. Szczególnie warte zainteresowania jest zachowane grodziska w Stradowie oraz dwa grodziska o różnym stopniu zachowania w Wiślicy.

Ponidzie to obszar niemal całkowicie leżący na terenie Niecki Nidziańskiej. To cudownie nasłoneczniona kraina z wielością rezerwatów przyrody z unikalną roślinnością stepową, bogata w słynne w świecie źródła leczniczych siarczano-słonych wód mineralnych. Dolina Nidy to także jedno z największych w Europie złóż gipsu.

Leżąca na Ponidziu Wiślica, małe i piękne miasteczko pełne romańskich i gotyckich zabytków, zawiera najstarsze ślady chrześcijaństwa w Polsce. Za datę otwierająca epokę chrześcijaństwa na terenach Polski uważa się rok 966, kiedy poganin, książę Mieszko I przyjął chrzest, a tym samym chrześcijaństwo dla swojego ludu. Miało to miejsce w Wielkopolsce. Jednak wiele wskazuje na to, że chrześcijaństwo na obecnych ziemiach polskich, a dokładnie w Małopolsce, głoszone było już dużo wcześniej. Poszlaką dla zasadności takiej tezy są wykopaliska archeologiczne w Wiślicy, gdzie odnaleziono pozostałości po romańskim kościele i misie chrzcielnej z IX wieku. W Wiślicy znajduje się nader warte zwiedzenia Muzeum Archeologiczne z cennymi eksponatami archeologicznymi oraz trasą podziemną doskonale eksponującą fundamenty pierwotnej rotundy romańskiej, obecnej gotyckiej katedry, misy chrzcielnej oraz słynną płytę orantów. Na Ponidzie naprawdę warto przyjechać!

Jadąc z Wiślicy w kierunku na Nowy Korczyn, po minięciu najprawdopodobniej średniowiecznych stawów rybnych w Górkach, mniej więcej w połowie drogi wjedziemy do miejscowości Strożyska. W przygotowaniu, cdn ...

Gotycki kościół w Strożyskach

Widok na kościół w Strożyskach od strony pólnocno-wschodniej. Widoczna nawa i transept dobudowany w stylu neogotyckim z końcem XIX wieku. Fotografia Letheko CC BY-NC-ND 4.0

Kościół w Strożyskach - tablica erekcyjna

W odrzwiach wieży na kamiennej płycie wykuto napis erekcyjny: HOC OPUS EREXIT DOMINUS MICHAEL HERES DE STROZISKA A.D. MCCCLXXVIII. [Dzieło to zostało zbudowane przez Michała Pana na Strożyskach w Roku Pańskim 1378] Fotografia Letheko CC BY-NC-ND 4.0

Gotycki kościół w Strożyskach

Widok na kościół w Strożyskach od strony północnej. Po lewej nawa i transept dobudowany w stylu neogotyckim z końcem XIX wieku. Fotografia Letheko CC BY-NC-ND 4.0

Wnętrza remontowanego kościoła Wniebowzięcia N.M.P. w Strożyskach

materiał w przygotowaniu

Kościół trwał w niezmienionym gotyckim kształcie aż do roku 1895, kiedy to rozbudowano go w stylu neogotyckim, według projektu Witolda Krassowskiego. Zburzono stare prezbiterium, dobudowując do gotyckiego korpusu nowe prezbiterium oraz dwie kaplice. Od południa Matki Boskiej, od północy Pana Jezusa tworząc transept i psując dotąd doskonałe, gotyckie proporcje. Powstała także druga niższa wieża (sygnaturka) nad skrzyżowaniem nawy głównej i transeptu. Przy rozbudowie szczęśliwie użyto kostkę ciosową, czyli ten sam materiał, który stosowany był do narożników i obramień okiennych w części autentycznie gotyckiej.

Kościół w Strożyskach na fotografii S. Zaborowskiego z 1912 roku.

Kościół w Strożyskach na fotografii S. Zaborowskiego z 1912 roku. Domena publiczna

Zniszczenia drugowojenne oraz czasy współczesne

W budynku kościoła II wojna światowa spowodowała poważne zniszczenia. Największe szkody powstały podczas zimowego przejścia frontu na przełomie lat 1944/45. Mniejsza wieża, która stała na dobudowanej, neogotyckiej części świątyni została doszczętnie rozbita przez pociski artyleryjskie. Mniejsza wieża nie została już odbudowana. Kościół odbudowywany w latach 1945-46 konsekrował w 1946 roku bp Franciszek Sonik.

Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strożyskach

Do parafii należą obecnie wsie: Strożyska, Badrzychowice, Górki, Sępichów, Szczerbaków oraz Ucisków. Proboszczem od 2017 roku jest ks. dr teol. Marek Wesołowski.

Dokładnej daty erygowania parafii w Strożyskach pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny nie znamy. Parafia powstała prawdopodobnie w XII wieku. Jest już odnotowana w wykazach Świętopietrza z 1326 roku, a plebanem był wówczas niejaki Wawrzyniec. Według Jana Długosza w tej miejscowości w XV wieku znajdowała się szkoła oraz dom dla wikariuszy, a Strożyska należały do króla. Proboszczem był w owym czasie Jan Wątróbka ze Strzelcz herbu Oksza. W czasach Długosza Strożyska stanowiły prebendę kanonika wiślickiego.

Jako pierwszy o parafii pisze Kazimierz Stronczyński w 1844 roku: "Wieś ta na drodze z Wiślicy do Nowego Miasta Korczyna położona, ma starożytny z ciosowego kamienia wystawiony kościół z wyniosłą na czele wieżą. Data jego budowy niewiadoma, ze stylu atoli widać, że jest najpóźniej XV wieku dziełem. Również domyślać się można że rodzinie Ligenzów winien założenie swoje, bo ma nad wejściem niezmiernie starożytnem dłutem wyrobiony herb tejże rodziny Półkozic, i podobny na kluczniku sklepieniowym w części kapłańskiej. Budowa jego zewnętrzna mało jest charakterystyczną, wewnątrz sklepienie nawy niezwykłego jest kształtu. Gotyckie bowiem łuki jego zbiegają się na jeden tylko, w środku kościoła postawiony filar. Świątynia ta w dobrym utrzymana stanie nie ma żadnych nagrobków ani napisów. O kolejach jakie przechodziła w aktach miejscowych nic dowiedzieć się nie można."

Przed II wojną Światową proboszczem w Strożyskach był ks. Jan Francuz, kapelan Wojska Polskiego podczas wojny bolszewickiej 1920 i kampanii wrześniowej 1939 roku. To dzięki niemu powstały w tej miejscowości: Ochotnicza Straż Pożarna, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska oraz stowarzyszenie Akcji Katolickiej. Obok pracy duszpasterskiej, ks. Jan Francuz bardzo dużo czasu i energii poświęcał na rzecz organizowania życia lokalnej społeczności wiejskiej. Jeszcze w 1926 r. powołał tu do życia miejscową Ochotniczą Straż Pożarną, której został wybrany pierwszym prezesem. Następnie zorganizował Kółko Rolnicze, Kasę Stefczyka, Spółdzielnię Mleczarską i pięć organizacji religijno-społecznych: Stowarzyszenie Mężczyzn Katolickich, Stowarzyszenie Kobiet Katolickich, Oddział Stowarzyszenia Katolickiej Młodzieży Żeńskiej, Bractwo Tercjarstwa Obojga Płci i Koło Żywej Róży. Pod jego kierunkiem działało w parafii Stowarzyszenie Bractwa Różańcowego. Po kampanii wrześniowej został internowany wraz ze swoim oddziałem [Szpital wojenny nr 401] na Węgrzech. Podczas samodzielniej próby powrotu do Polski, na granicy polsko-słowackiej został zatrzymany przez słowacką straż graniczną i przekazany Niemcom, następnie czasowo uwięziony w stalagu XVII A w Kaidersteinbruch. Ze stalagu, ks. Jan Francuz, trafił do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie, gdzie otrzymał numer obozowy 2499. Ostatecznie, 15 lipca 1942 r. został przewieziony do obozu w Dahau, gdzie zamordowano go 17 września 1942 roku. W 2000 roku w kościele została odsłonięta tablica upamiętniająca tego wybitnego kapłana.

Parafia pw. Wniebowstąpienia N.M.P w Strożyskach

{phocamaps view=map|id=38} lub {phocamaps view=link|id=38|text=Map}

Trwają prace remontowe oraz konserwatorskie we wnętrzu kościoła w Strożyskach.

Koncert Świąteczny w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Strożyskach

Telewizja Ponidzie

Gotycki kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strożyskach