Mokrzeszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.
Szpital, zwany również klasztorem był budowany przez 3 lata od 1883 do 1886 roku przez Związek Maltański jako budynek szpitalny - sanatoryjno-wypoczynkowy. Funkcję tę pełnił do 1926 roku kiedy został sprzedany kupcowi żydowskiego pochodzenia z uwagi na kryzys w zakonie. W okresie 1938-1945 zamek zostaje domem czynszowym, tzw. Zuchtklöster. Prowadzi go Związek Dziewcząt Niemieckich - BDM, który sprowadził doń z różnych stron Rzeszy fanatyczki nazizmu "czystej krwi aryjskiej", które w ramach akcji Lebensborn były dawczyniami genów czystej rasy. Kobiety po urodzeniu dzieci opiekowały się nimi przez 3 do 6 miesięcy po czym odbierano je matkom i wywożono w głąb III Rzeszy. Informacja ta, choć praktycznie nieznana w polskich opracowaniach jest potwierdzona w kilku źródłach niemieckich. [Źródło www.polska-org.pl].
W Mokrzeszowie znajdują się trzy obiekty zabytkowe:
Gotycki kościół św. Jadwigi w Mokrzeszowie, wybudowany około 1268 roku, przebudowany około roku 1500. Remontowany i przebudowywany na przełomie XIX/XX w. oraz w 1965 i 2016 roku. Bryła kościoła jest jednonawowa, trójprzęsłowa z gwiaździstym sklepieniem. Najciekawszymi elementami wyposażenia są: gotycka rzeźba Madonny z około 1430 roku oraz epitafia z XVI w.
Pałac rodziny von Kramsta, wybudowany w 1860 roku, ostatnimi właścicielami byli von Hochberg z Książa. Obecnie budynek po niezbyt udanej przebudowie mieści Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Wincentego Witosa.
Szpital śląskiej prowincji zakonu Kawalerów Maltańskich, zbudowany w latach 1860-1880 w stylu neogotyckim z cegły w kolorze czerwonym i żółtym, otoczony parkiem. Szpital i dom starców został wybudowany z funduszy przekazanych Zakonowi Kawalerów Maltańskich przez właściciela miejscowości barona von Jakoby-Klösta. Podczas I wojny światowej w obiekcie mieścił się szpital dla pilotów, a w latach 1918–1939 był budynkiem sanatoryjnym (od 1926 w rękach prywatnych). Od 1938 roku funkcjonował tu Dom Matek prowadzony przez Związek Dziewcząt Niemieckich, którego działalność wiązana jest z organizacją Lebensborn. Do 1947 roku w obiekcie stacjonowała Armia Radziecka, następnie szkoły rolniczo-ogrodnicze, Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Rolniczego, Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Kadr Administracji Państwowej. Pomieszczenia budynku były planem dla polskiego serialu Gruby z 1971 roku. W latach 90. XX wieku obiekt trafił w ręce niemieckiej rodziny, która zamierzała przekształcić go w luksusowy hotel. Projektu nie zrealizowano, a niszczejący budynek w drugiej dekadzie XXI wieku powrócił w ręce Skarbu Państwa.
cdn.
{phocamaps view=map|id=68} {phocamaps view=link|id=68|text=Szpital i dom starców Zakonu Kawalerów Maltańskich w Mokrzeszowie oraz były pałac Były pałac rodziny von Kramsta i von Hochberg} | Mapa Letheko.pl
Źródła:
- Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie. Narodowy Instytut Dziedzictwa [dostęp 31.12.2025].
- Pałac w Mokrzeszowie – Ile pałacu zawiera się w pałacu? Miłosz Lassota | Eloblog [dostęp 31.12.2025].
- Mokrzeszów - Wikipedia [dostęp 31.12.2025].
- Polska-org.pl [dostęp 31.12.2025].
- Zabytek.pl [dostęp 31.12.2025].
- Lebensborn. Jak III Rzesza chciała stworzyć z dzieci rasę panów [dostęp 31.12.2025].
- Historia nazw miejscowości w powiecie świdnickim w granicach z 2006 roku [dostęp 31.12.2025].
- Rzymskokatolicka Parafia pw. św Jadwigi w Mokrzeszowie [dostęp 31.12.2025].
- Rezydencje ziemi świdnickiej, zespół redakcyjny: Wiesław Rośkowicz, Sobiesław Nowotny, Radosław Skowron, Świdnica 1997, s. 35.
- Słownik geografii turystycznej Sudetów. Masyw Ślęży. Równina Świdnicka. Kotlina Dzierżoniowska, t.20, pod red. Marka Staffy, Wrocław: "I-Bis", 2005, ISBN 83-85773-78-9, s. 322.
- Strona domowa Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Wincentego Witosa w Mokrzeszowie [dostęp 31.12.2025].
- Lebensborn" czyli źródło życia - Roman Hrabar. Wydawnictwo Ślask, 1976 r.
- Lebensborn | Artykuł pierwotnie ukazał się w lutym 2012 roku w szóstym numerze magazynu Masz Wybór [dostęp 3.01.2026]
- Stowarzyszenie Lebensborn (1939-1945) Monika Tomkiewicz 15.05.2021
