Klasztor Cystersów w Lubiążu, to największe opactwo cysterskie na świecie. Zespół klasztorny jest arcydziełem śląskiego baroku. W 1163 roku książę śląski Bolesław Wysoki (wnuk Bolesława Krzywoustego), po powrocie z wygnania i przejęciu władzy nad Śląskiem, sprowadził cystersów do Libiąża. Zakonnicy przybyli z Pforty nad Saalą w Turyngii, cysterskiego klasztoru sąsiadującego z zamkiem w Altenburgu, który był miejscem pobytu na wygnaniu polskiego księcia i jego rodziny. Fundacja ta została zatwierdzona w 1175 roku. Było to pierwsze osadzenie tego zakonu na Śląsku. Wcześniej, w latach czterdziestych XII wieku na ziemiach polskich powstały opactwa cysterskie w Brzeźnicy (1149–1153, dzisiejsze miasto Jędrzejów) oraz w Łeknie w pobliżu Wągrowca (1153). Książe Bolesław Wysoki wydał dokument fundacyjny, zawierający bogaty spis uposażenia klasztoru oraz opis jego położenia – na reliktach starszego grodu, w pobliżu przeprawy przez Odrę, targu i kościoła św. Jana Ewangelisty. W ciągu wieków, dzięki nadaniom książęcym i prywatnym, klasztor w Libiążu stał się jednym z większych posiadaczy ziemskich na Śląsku. Dzisiejszy barkowy wygląd opactwa to efekt gruntownej przebudowy z przełomu XVII i XVIII wieku.
Okres największej świetności klasztoru kończy się w I połowie XVIII w., gdy po latach władania Śląskiem przez cesarzy austriackich, w 1740 tereny te zdobyli Prusacy. Król pruski w 1810 roku skasował zakon cystersów, przywłaszczając sobie jego dobra. Zniszczono sporo zabytków, przepadły zasoby olbrzymiej cysterskiej biblioteki, w klasztorze urządzono szpital, początkowo wojskowy, od roku 1823 psychiatryczny. Zespół poklasztorny niszczał i był dewastowany przez kolejne prawie 200 lat.
Dopiero wiosną 1989 roku znaleźli się ludzie, dla których uratowanie zespołu poklasztornego stało się bardzo ważną sprawą. Opracowali koncepcję, przygotowali dokumenty formalne, pozyskali fundatorów i 9 września 1989 roku w Sądzie Gospodarczym w Warszawie zarejestrowało fundację o nazwie: Fundacja Lubiąż. Jako statutowy cel swojej działalności Fundacja Lubiąż wyznaczyła sobie remont całego zabytkowego zespołu obiektów, jego adaptację do nowych potrzeb i przywrócenie mu dawnej świetności.
Wspaniały barokowy zabytek powoli wraca do swojej dawnej świetności. Poniżej prezentacja zespołu pocysterskiego na kanale Obywatel JC.
Klasztor Cystersów w Lubiążu. Źródło polska-org.pl
Opactwo Cystersów w Lubiążu, 1910. Źródło polska-org.pl
Źródła:
- Fundacja Lubiąż
- Cystersi.pl
- Historyczne i współczesne zdjęcia Opactwa Cystersów w Lubiążu
- Dawny Lubiąż i Opactwo Cystersów na przedwojennych kartkach pocztowych
- Obywatel JC
- Niezła Sztuka
- Szukaj w Archiwach
- Zespół obiektów pocysterskich
- Wikipedia
- Michał (Michael) Willmann
- Michael Willmann - Życie i twórczość
- Lubiąż. Tajemnice podziemnej fabryki
- Architektura średniowiecza i starożytności
- Bolesław I Wysoki
Refektarz klasztorny. Fotografia autorstwa P.R.Schreyner - Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl, Link
- Szczegóły
- Autor: Letheko
- Kategoria: Miejsca
Szlak Tysiąclecia - zielono znakowany szlak turystyczny w województwie śląskim.
Inicjatorem wyznaczenia Szlaku Tysiąclecia był Zygmunt Kleszczyński, nietuzinkowa postać związana z oddziałami Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Bytomiu i w Katowicach.
Zygmunt Kleszczyński urodził się 9 listopada 1906 roku w Miżyńcu k. Przemyśla jako syn Janusza i Marii z domu Czarny. Maturę zdał w gimnazjum w Gródku Jagiellońskim w 1926 r., a w 1934 r. ukończył Wydział Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Swoją młodość podzielił między harcerstwo i turystykę, wstępując do ZHP i w 1926 r. do PTT. Był instruktorem Chorągwi Lwowskiej ZHP, żołnierzem Września, a w czasie okupacji - komendantem Rejonu "Astra" Armii Krajowej we Lwowie (pseud. "Wiar") i pod pseud. "Stanisław" - komendantem Chorągwi Lwowskiej Harcerstwa Polskiego. Po II wojnie światowej wraz z rodziną (żoną Martą z Gąsiorowskich i synem Adamem) zamieszkał w Bytomiu, gdzie pracował zawodowo w kluczu Państwowych Gospodarstw Rolnych. Za zorganizowanie w 1946 r. na Jasnej Górze spotkania instruktorów byłej Chorągwi Lwowskiej ZHP został skazany na 2,5 roku więzienia, kare odbył w Strzelcach Opolskich. Po wyjściu zaczął intensywnie uprawiać turystykę górską oraz piesze wycieczki w okolicach Bytomia, będąc od 1946 r. członkiem katowickiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i od 1949 r. Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Katowicach.
Zmarł niespodziewanie 17 września 1986 roku w Katowicach, w drodze na Centralny Zlot Aktywu Krajoznawczego. Pochowano go 25 września 1986 roku na cmentarzu w Rudzie Śląskiej - Wirku.
Szlak Tysiąclecia - źródło mapy strona Bytom.pl
- Janusz Zygmunt Kleszczyński (1906-1986) prawnik, turysta i krajoznawca
- Szlak Tysiąclecia
- 11819112 @ WIG - Mapa Taktyczna Polski 1:100 000 [1924 - 1939] Pas 47 Słup 28 (A47 B28) Wojskowy Instytut Geograficzny, 1933
Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego autorstwa profesora Wiesława Łabędzkiego. Źródło grafiki, praca własna | Licencja CC BY-SA 3.0
Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego, to jednostopniowa odznaka ustanowiona przez Ogólnopolski Komitet Frontu Jedności Narodu w celu wyróżnienia osób fizycznych lub organizacji za ich udział w działaniach społecznych na rzecz obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego. Odznakę tzw. „sztandarówkę” przyznawano także organizacjom: zakładom pracy, szkołom, zespołom ludowym itp..
- Szczegóły
- Autor: Marek
- Kategoria: Miejsca