TU I ÓWDZIE

Klasztor Cystersów w Lubiążu, to największe opactwo cysterskie na świecie. Zespół klasztorny jest arcydziełem śląskiego baroku. W 1163 roku książę śląski Bolesław Wysoki (wnuk Bolesława Krzywoustego), po powrocie z wygnania i przejęciu władzy nad Śląskiem, sprowadził cystersów do Libiąża. Zakonnicy przybyli z Pforty nad Saalą w Turyngii, cysterskiego klasztoru sąsiadującego z zamkiem w Altenburgu, który był miejscem pobytu na wygnaniu polskiego księcia i jego rodziny. Fundacja ta została zatwierdzona w 1175 roku. Było to pierwsze osadzenie tego zakonu na Śląsku. Wcześniej, w latach czterdziestych XII wieku na ziemiach polskich powstały opactwa cysterskie w Brzeźnicy (1149–1153, dzisiejsze miasto Jędrzejów) oraz w Łeknie w pobliżu Wągrowca (1153). Książe Bolesław Wysoki wydał dokument fundacyjny, zawierający bogaty spis uposażenia klasztoru oraz opis jego położenia – na reliktach starszego grodu, w pobliżu przeprawy przez Odrę, targu i kościoła św. Jana Ewangelisty. W ciągu wieków, dzięki nadaniom książęcym i prywatnym, klasztor w Libiążu stał się jednym z większych posiadaczy ziemskich na Śląsku. Dzisiejszy barkowy wygląd opactwa to efekt gruntownej przebudowy z przełomu XVII i XVIII wieku.

Okres największej świetności klasztoru kończy się w I połowie XVIII w., gdy po latach władania Śląskiem przez cesarzy austriackich, w 1740 tereny te zdobyli Prusacy. Król pruski w 1810 roku skasował zakon cystersów, przywłaszczając sobie jego dobra. Zniszczono sporo zabytków, przepadły zasoby olbrzymiej cysterskiej biblioteki, w klasztorze urządzono szpital, początkowo wojskowy, od roku 1823 psychiatryczny. Zespół poklasztorny niszczał i był dewastowany przez kolejne prawie 200 lat.

Dopiero wiosną 1989 roku znaleźli się ludzie, dla których uratowanie zespołu poklasztornego stało się bardzo ważną sprawą. Opracowali koncepcję, przygotowali dokumenty formalne, pozyskali fundatorów i 9 września 1989 roku w Sądzie Gospodarczym w Warszawie zarejestrowało fundację o nazwie: Fundacja Lubiąż. Jako statutowy cel swojej działalności Fundacja Lubiąż wyznaczyła sobie remont całego zabytkowego zespołu obiektów, jego adaptację do nowych potrzeb i przywrócenie mu dawnej świetności.

Wspaniały barokowy zabytek powoli wraca do swojej dawnej świetności. Poniżej prezentacja zespołu pocysterskiego na kanale Obywatel JC.