Tematy na blogu

czwartek, 07 maj 2020 05:38

Kościół św. Wawrzyńca w Gorysławicach

Napisane przez Letheko
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Kościół św. Wawrzyńca[1] znajduje się na trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Lublina do Tyńca, i dalej do Santiago de Compostela.[2] 

Późnogotycki kościół z elementami renesansowymi, wzniesiony z białego kamienia pińczowskiego w 1535 roku, przez miejscowego proboszcza ks. Józefa Dałowicza. Pierwsze wzmianki o drewnianym kościele w Gorysławicach pochodzą z roku 1326 oraz 1430, pełnił rolę świątyni parafialnej.

"Wieś Gorysławice granicząca z Wiślicą, znana była już w XI stuleciu. Dawniej nazywała się Borysławice, podobno od Borysa Kolomanowicza, zięcia Bolesława Krzywoustego, który był pretendentem do węgierskiego tronu. Kolomanowicz od roku 1128 przebywał w Wiślicy, ale kiedy Krzywousty przestał popierać jego starania o węgierską koronę, zachował się zupełnie nie po europejsku – wydając w roku 1135 Wiślicę Rusinom, którzy osadę złupili a mieszkańców wymordowali. Według miejscowej legendy, na łące za kościołem, gdzie dawniej był cmentarz, gromadzą się duchy ofiar masakry. Słychać wtedy jęki i krzyki mordowanych przez Rusinów Wiśliczan."[3]

W 1799 r. wszystkie budynki kościelne oraz plebania w Gorysławicach zostały spalone. Odtąd proboszcz przy tym kościele już nie mieszkał, zaś księża z kolegiaty Wislickiej sprawowali tu obowiązki duszpasterskie. w dniu 5 kwietnia 1810 r. biskup Józef Górski wydał w Kielcach dekret, mocą którego skasował parafię w Gorysławicach, a należące tu wsie: Gorysławice i Kobylniki  przeniósł do kolegiaty w Wiślicy.

Kościół filialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca, diakona i męczennika,  obchodzi swoje święto patronalne, w niedzielę przed (lub po) 10 sierpnia. Wtedy sprawowana jest w nim uroczysta Msza św. o godz.12.00. Informacja o dacie uroczystości w danym roku znajduje się w aktualnych ogłoszeniach. W dniu odpustu istnieje możliwość zwiedzenia kościoła. Kościół można także zwiedzić zgłaszając wcześniej taką potrzebę telefonicznie do ks. proboszcza.

"Polami, polami, po miedzach, po miedzach,
Po błocku skisłym, w mgłę i wiatr
Nie za szybko, kroki drobiąc

...

Rozpuściła wiosna warkocze kwieciste
Zbarwiały łąki niczym kram
Będzie odpust pod Wiślicą
Póki wiosna, póki trwa.

..."

- Wojciech Bellon, "Nuta z Ponidzia" [4]

W kościele zachowały się fragmenty późnogotyckiej polichromii z początku XVI wieku, przedstawiająca św. Krzysztofa. Belka tęczowa składa się z późnogotyckich figur, z początku XVI wieku, Matki Bożej oraz św. Jana Ewangelisty, figura Chrystusa jest późniejsza, barokowa z początku XVII wieku. Ołtarz główny wczesnobarokowy z początku XVII wieku, z obrazem przedstawiającym świętych Szczepana i Wawrzyńca. Ołtarz boczny północny Ukrzyżowanie Chrystusa, barokowy z drugiej połowy XVII wieku. Ołtarz boczny południowy Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, barokowy z drugiej połowy XVII wieku z późnogotycką figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Prezbiterium ma sklepienie żebrowe z herbami na zwornikach (Abdank, Odrowąż oraz Janina), na ścianach są barokowe polichromie. Pierwotnie nawa główna także przykryta była sklepieniem żebrowym z herbami, obecnie sufit jest płaski. Portal prowadzący do zakrystii łączy w sobie formy gotyckie z renesansowymi, wpływ drzwi wawelskich. Do głównej fasady dostawiono w 1676 r. staraniem Wojciecha i Anny Żelazowskich kaplicę nakrytą kopułą z "latarnią" wieńczącą jej wierzchołek.

 

Camino de Santiago

Przypisy:

  1. Święty Wawrzyniec został zamęczony 10 sierpnia 258 w Rzymie – diakon i męczennik, święty Kościoła katolickiego. Z jego życia znamy bardzo mało faktów. Prawdopodobnie pochodził z niewielkiej osady Loret niedaleko miasta Huesca w Hiszpanii. Tradycja mówi o jego męczeńskiej śmierci w Rzymie na via Tiburtina, na rozżarzonej do czerwoności kracie (ruszcie), która w ikonografii stanowi jego atrybut (kilka dni przed nim śmierć za wiarę, przez ścięcie, ponieść miał jego zwierzchnik, papież Sykstus II, z 4 innymi diakonami). Przed śmiercią od Wawrzyńca, który zarządzał dobrami materialnymi, zażądano wydania skarbów kościoła. Zgodnie z tradycją, Wawrzyniec zdążył uratować Świętego Graala, którego wysłał w tajemnicy swoim rodzicom do Hiszpanii Święty Wawrzyniec jest czczony jako patron ubogich, piekarzy, kucharzy, bibliotekarzy. Uważano, że chroni od pożarów i pomaga w chorobach reumatycznych i w poparzeniach. Według legendy miał schodzić co piątek do czyśćca, by wybawić choćby jedną duszę. Św. Wawrzyniec jest patronem diecezji pelplińskiej oraz miast: Karpacza, Sępólna Krajeńskiego, Słupcy i Wodzisławia Śląskiego. Święty Wawrzyniec patronuje też przewodnikom sudeckim oraz ratownikom GOPR. Przedstawiany jest najczęściej jak trzyma kratę (ruszt), na której był męczony i gałązkę palmy, jako symbol swego męczeństwa. Może też występować z Ewangelią i krzyżem, a także z torebką na pieniądze, z której rozdawał je ubogim.
  2. Średniowieczna droga pielgrzymkowa do grobu św. Jakuba znajdującego się w hiszpańskim Santiago de Compostela. Za czasów panowania Kazimierza Odnowiciela, kult św. Jakuba wprowadzili do Polski benedyktyni pochodzący z Leodium.
  3. Roman Mirowski - "Gorysławice - Kościół św. Wawrzyńca. Gmina Wiślica, powiat buski"
  4. Tekstowo.pl "Nuta z Ponidzia" Muzyk i tekst Wojciech Bellon

Źródła:

Położenie:

lub Map

Czytany 318 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 07 maj 2020 15:55

Skomentuj

Upewnij się, że zostały wprowadzone wszystkie wymagane informacje oznaczone gwiazdką (*). Kod HTML jest niedozwolony.