Brzmienie S359

sobota, 18 kwiecień 2020 08:34

Historia rozwoju silników serii S40 zapoczątkowanej przez inż. Jana Wernera

Napisane przez Letheko
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Plany stworzenia pierwszej polskiej ciężarówki sięgają czasów przedwojennego. Aby stało się to możliwe, jedną z podstawowych potrzeb było zaprojektowanie i wdrożenie do produkcji odpowiedniego silnika. Pracę rozpoczęli pracownicy przedwojennego Biura Studiów Państwowych Zakładów Inżynierii, po przerwie wojennej prace zostały wznowione przez Centralne Biuro Badań i Konstrukcji w Łodzi (ul.Piotrkowska 183) na którego czele stanął przedwojenny konstruktor PZInż inż. Jan Werner (1904 - 1966). W okresie od maja 1946 do do lutego 1947 roku inż. Jan Werner opracował założenia konstrukcyjne silnika S40.

Dokumentację projektową przesłano do utworzonego od podstaw Zakładu Doświadczalnego, mieszczącego się w ogołoconych przez Niemców Zakładach Mechanicznych „Ursus”. Odpowiedzialnym za prowadzenie badań i budowę prototypu był inż. Aleksander Rummel (1908 - 1993). Tutaj prowadzono prace nad prototypem, w lipcu 1947 roku zmontowano pierwszy kompletny silnik oznaczony symbolem S40, który poddano próbom. Po testach wprowadzono szereg szereg korekt i poprawek wydłużających prace o kolejne miesiące. W międzyczasie dokonano kolejnych zmian organizacyjnych, w wyniku których 1 lutego 1948 roku powołano w Warszawie Centralne Biuro Techniczne Przemysłu Motoryzacyjnego. Pozostałe ośrodki badawcze w kraju stały się jego terenowymi oddziałami. Na czele łódzkiego oddziału CBTPM stanął zarządzający już nim inż. Jan Werner. 28 lutego 1948 roku zakończono montaż pierwszego prototypu podwozia typu A 20 z zabudowanym silnikiem S40, nadwozie wykonane zostało kilka miesięcy później w Hucie Ludwików w Kielcach. W sierpniu 1948 roku zmontowano dwa pozostałe prototypy przeznaczone do prób drogowych. Zastosowany silnik S40, pomimo wprowadzenia wielu kolejnych poprawek nadal nie spełniał oczekiwań. W wyniku badań na hamowni w listopadzie 1947 roku okazało się, że założona moc nie została osiągnięta, uzyskano 83 KM, w miejsce założonych 85 KM przy 2800 obr/min, stwierdzono również nadmierne zużywanie się panewek łożysk wału korbowego. W wyniku tych doświadczeń gruntownie przeprojektowano układ smarowania (kolektor olejowy poprowadzono w kadłubie silnika a nie w wałku rozrządu), zmieniono konstrukcję kadłuba, oddzielono śruby korbowodowe oraz dokonano wiele inne drobne zmian. Przeprojektowany silnik oznaczono S40 R.

Silnik nadal nie spełniał pokładanych w nim oczekiwań. W 1948 roku zespół z Centralnego Biura Badań i Konstrukcji Przemysłu Motoryzacyjnego w Łodzi pod kierunkiem inżynierów; Jana Wernera oraz Jerzego Jędrzejewskiego rozpoczął pracę nad kolejną modyfikacją silnika. Wprowadzono następujące zmiany: został obniżony i usztywniony kadłub silnika, doprowadzenie oleju silnikowego do łożysk zostało poprowadzone przez kolektor centralny, wyrównoważono dynamiczne wał korbowy, powiększono powierzchnię zaworów oraz dokonano zmian w kolektorze ssącym oraz wylotowym. W wyniku tych prac powstał silnik oznaczony S42, który wszedł do seryjnej produkcji, i w niezmienionej wersji wytwarzany był w FSC STAR w Starachowicach do 1960 roku.

Podstawowe parametry silnika S42:

  • Zastosowanie - Star 20, Star 21
  • Układ cylindrów - rzędowy
  • Układ chłodzenia - wymuszony cieczą, pompa łopatkowa napędzana paskiem klinowym
  • Liczba cylindrów - 6
  • Kadłub - typu otwartego, żeliwny, tuleje mokre położone na miedzianych podkładkach regulacyjnych
  • Paliwo - benzyna
  • Średnica cylindra - 92 mm tuleja żeliwna [ŻL 20]
  • Skok tłoka - 105 mm
  • Stopień sprężania - 6,2
  • Pojemność skokowa - 4188 ccm
  • Moc maksymalna/obroty mocy maksymalnej - 85 KM (62,5 kW) przy 2800 obr/min
  • Moment maksymalny/obroty momentu maksymalnego - 246 Nm przy 1700 obr/min
  • Zasilanie - gaźnik Solex, następnie polskiej produkcji według dokumentacji firmy Stromberg gaźnik G 43
  • Rozrząd - OHV, wałek rozrządu w kadłubie napędzany kołami zębatymi od wału korbowego [1]
  • Wałek rozrządu - wykonany ze stali narzędziowej, napędzał aparat zapłonowy oraz zębatą pompę oleju
  • Filtr oleju - szczelinowy, grzebień filtra poruszany linka połączoną z pedałem sprzęgła, w 1951 roku dodany został filtr bocznikowy z wkładem tekturowym
  • Wał korbowy - kuty ze stali węglowej, podparty na 4 łożyskach głównych
  • Głowica - żeliwna z kanałami wodnymi
  • Kolejność zapłonu - 1-5-3-6-2-4 zapłon iskrowy, aparat zapłonowy z regulacją prędkościową, w późniejszych latach także z regulacją podciśnieniową
  • Masa - brak danych

Wady - Pojedyncza, żeliwna przegrzewająca się głowica powodująca szybkie zużycie prowadnic zaworowych a co za tym idzie powiększone zużycie oleju silnikowego. Słaba filtracja oleju silnikowego powodująca przyspieszone zużycie się par trących silnika.

 

Silnik S472

Przekrój silnika Star S42

Przekrój przez silnik Star na terenie Zakładu Wielkopiecowego Huty Żelaza w Starachowicach (obecnie Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach) By Jakub "flyz1" Maciejewski / CC BY-SA

  • Przekroj_przez_silnik_Star_-_Starachowice
  • S42_1
  • S42_2
  • S42_21
  • aparat_zapl
  • gaznik_S47

Kolejne modyfikacje silnika miały na celu podniesienie osiągów (szczególnie mocy) i obniżenie zużycia paliwa. W 1953 roku powstały (pod kierunkiem inż. Edwarda Lotha) udane modele S472 i S47 o podwyższonych parametrach roboczych. Zwiększono stopień sprężania zwiększając nieco skok tłoka przy nieco zmniejszonej średnicy cylindra (pojemność skokowa została niemal bez zmian). Wraz ze wzrostem osiągów silnika poprawiono niedogodności eksploatacyjne. Poprawie uległ układ chłodzenia (skuteczność i równomierność) z wydajniejszą pompą cyrkulacyjną i termostatem, wprowadzono odpowietrzanie skrzyni korbowej, likwidując wycieki oleju silnikowego na zewnątrz. W silniku S47 powiększono średnicę cylindra i pojemność skokową, większą średnicę zaworów, nowocześniejszy gaźnik. Zaowocowało to zwiększeniem mocy i momentu obrotowego. Modele te były zaprojektowane tak, aby uzyskać całkowitą unifikację w warunkach zabudowy silnika w pojeździe. Stąd wiele samochodów Star 25 z nadwoziem pożarniczym miało mocniejszy silnik S47, w miejsce S472. Silniki S47 były tak dopracowaną konstrukcją, że produkowano je niemalże bez zmian jeszcze w 1980 roku (Star 29).

Podstawowe parametry silnika S472:

  • Zastosowanie - Star 25
  • Układ cylindrów - rzędowy
  • Liczba cylindrów - 6
  • Paliwo - benzyna
  • Średnica cylindra - 90 mm
  • Skok tłoka - 110 mm
  • Stopień sprężania - 6,8
  • Pojemność skokowa - 4196 ccm
  • Moc maksymalna/obroty mocy maksymalnej - 95 KM (62,5 kW) przy 3000 obr/min
  • Moment maksymalny/obroty momentu maksymalnego - 270 Nm przy 1500 obr/min
  • Zasilanie - gaźnik
  • Rozrząd - OHV [1]
  • Kolejność zapłonu - 1-5-3-6-2-4
  • Masa - brak danych

 

Podstawowe parametry silnika S473:

Podstawowe parametry silnika S474:

Podstawowe parametry silnika S47:

Podstawowe parametry silnika S53:

Podstawowe parametry silnika S530A:

Podstawowe parametry silnika S359:

Podstawowe parametry silnika S359M:

Podstawowe parametry silnika S359E:

Podstawowe parametry silnika S370:

 

 

 

 

 

Źródła:

Przypisy:

  • OHV (overhead valves, górne zawory) – oznaczenie rodzaju rozrządu silników tłokowych, w których wałek rozrządu umieszczony w bloku silnika steruje, przez popychacze, zaworami znajdującymi się w głowicy cylindrów. Jest to rozrząd górnozaworowy (zawory wiszące). Obecnie bardzo rzadko stosowany.

Tekst udostępniony na licencji CC BY-SA 3.0 PL Zdjęcia pozostają własnością ich posiadaczy, użyte zostały do celów poglądowych oraz edukacyjnych.

Czytany 1311 razy Ostatnio zmieniany niedziela, 19 kwiecień 2020 15:37

Skomentuj

Upewnij się, że zostały wprowadzone wszystkie wymagane informacje oznaczone gwiazdką (*). Kod HTML jest niedozwolony.

 

Starem przez Świat - zapraszamy na bardzo ciekawy profil na Facebook-u oraz kanał STAR TV na YouTube

         

Polecane witryny

Forum GNOMONIKA

TwojaHistoria.pl

  • Eugène François Vidocq i jego Sûreté – jak powstał pierwszy wydział policji kryminalnej na świecie?
    17 wrzesień 2021
    Organizacja miała działać pod przykrywką, a jej pierwsi członkowie byli głównie… zreformowanymi przestępcami. W 1820 roku – osiem lat po powstaniu – oddział przekształcił się w 30-osobowy zespół ekspertów, który obniżył wskaźnik przestępczości w Paryżu o 40%. W jaki sposób rozpracowywano grupy przestępcze i łapano psychopatów w stolicy Francji? Dobry czy zły glina?  Założona w...
  • Spalenie Waszyngtonu przez Brytyjczyków. Kiedy Biały Dom stał się biały?
    15 wrzesień 2021
    „To Biały Dom jest wielką narodową instytucją, świętością i skarbem Amerykanów, do którego prezydent jest tylko dodatkiem, a nie odwrotnie” – mawiał jeden z jego mieszkańców, Ronald Reagan. Niewiele jednak brakowało, a jedyny aktor na urzędzie prezydenckim nie miałby o czym tak wzniośle opowiadać, jego siedziba zaś miałaby zupełnie inny kolor. Sierpień 1814 roku zapisał...
  • Makabryczna śmierć „pierwszej królowej Francji”. Królowa Brunhilda została poddana wyjątkowo okrutnym torturom
    12 wrzesień 2021
    „Jej ciało zostało rozczłonkowane uderzeniami kopyt i szybkością galopady” – donosił frankijski kronikarz Fredegar. Ta brutalna śmierć była dla królowej Brunhildy… wybawieniem. To, co zgotowali jej wcześniej przeciwnicy polityczni, było znacznie gorsze. Jak wyglądały ostatnie chwile pierwszej wielkiej władczyni w historii Francji? Brunhilda, nazywana „pierwszą królową Francji”, była córką wizygockiego króla Atanagilda. Urodziła się ok....
  • Biznes jak pudełko czekoladek – historia zakładów cukierniczych E. Wedel
    10 wrzesień 2021
    Gdyby się zastanowić, to nie ma chyba drugiej marki, która tak dobrze jak E. Wedel odzwierciedlałaby historię XX-wiecznej Polski. Od wielkiej prosperity w okresie międzywojennym, przez odbudowę z powojennych zniszczeń, po lata przymusowej nacjonalizacji w PRL. W tym roku mija dokładnie 170 lat od założenia najsłynniejszej polskiej firmy produkującej słodycze. Niewiele osób zdaje sobie sprawę,...

 

 

 

Kopalnia Wiedzy

Ciekawe informacje z wielu dziedzin nauki
  • MAG zaprasza na wystawę „Mieszkańcy Pruszcza Gdańskiego sprzed dwóch tysięcy lat”
    17 wrzesień 2021
    Najstarsze ślady działalności człowieka na terenie Pruszcza Gdańskiego pochodzą z neolitu, czyli sprzed kilku tysięcy lat. Jednak największe cmentarzyska na obszarze obecnego miasta funkcjonowały w okresie wpływów rzymskich, około I–IV/V wieku. Dzięki odkryciom archeologów i analizom antropologów wiadomo, jak zmieniało się życie tutejszych ludzi. Teraz tę historię może poznać każdy, kto zwiedzi wystawę w Domu Wiedemanna.
  • Białka blokujące HIV skuteczne przeciwko Eboli i Zice. Być może pomogą w walce z COVID-19
    17 wrzesień 2021
    Białka z rodziny inkorporatorów seryny (SERINC) są znane ze swojego działania jako inhibitory retrowirusów takich jak HIV. Szczególnie silnym inhibitorem jest SERINC5, które potrafi wniknąć do wnętrza wirusa HIV i obniżyć jego zdolność do infekowania komórek, a dodatkowo zwiększa jego podatność na działanie przeciwciał. Teraz odkryto, że białka SERINC są też skuteczne przeciwko wirusom Ebola i Zika
  • Pierwsze litewskie wydanie „Bajek robotów” Stanisława Lema
    17 wrzesień 2021
    Staraniem Instytutu Adama Mickiewicza oraz Instytutu Polskiego w Wilnie ukazało się pierwsze litewskie wydanie "Bajek robotów" Stanisława Lema. Premiera bogato ilustrowanej książki w tłumaczeniu Viktorasa Tamođiűnasa będzie miała miejsce 19 września podczas otwarcia wystawy "Bajki robotów" w Bibliotece Narodowej Litwy w Wilnie (Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka). Książka trafi do rąk litewskiego czytelnika dzięki wydawnictwu Odilė.
  • Najstarsza ludzka kultura przetrwała dziesiątki tysięcy lat dłużej
    17 wrzesień 2021
    Jedna z najstarszych kultur epoki kamienia – kultura aszelska – przetrwała dziesiątki tysięcy lat dłużej, niż się obecnie uważa. Nowe odkrycia, dokonane przez naukowców z University of kent i Czeskiej Akademii Nauk wskazują, że kultura ta aż przez ponad 100 000 lat współistniała z bardziej zaawansowanymi technologiami neandertalczyków i ludzi współczesnych.

 

 

 

334127 (141)

OpenStreetMap® to projekt open data, rozpowszechniany na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL) przez OpenStreetMap Foundation (OSMF).

Możesz swobodnie kopiować, rozpowszechniać, przekazywać innym i dostosowywać nasze dane, pod warunkiem podania OpenStreetMap i jego autorów jako źródła. Jeśli zmienisz, przekształcisz lub wykorzystasz nasze dane, wynik swojej pracy możesz rozpowszechniać tylko na podstawie tej samej licencji.

Pełny tekst licencji dokładnie opisuje twoje prawa i obowiązki.

Nasza dokumentacja rozpowszechniana jest na warunkach licencji Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA 2.0).

lub Map

Polityka prywatności   Polityka cookies   Kontakt: letheko@letheko.pl   Kontener KP 7

.