Dwór w Pogwizdowie

Dwór w Pogwizdowie. 

Na przełomie XIV i XV wieku właścicielami Pogwizdowa byli Więcław i Piotr z Marcinkowic, którzy odsprzedają tę wieś Janowi z Bejsc za 600 grzywien. Bracia Jan i Mikołaj (Bescy) odsprzedają Pogwizdów i Marcinkowice Mikołajowi ze Słupowa.

W 1423 roku Władysław Jagiellończyk na prośbę Niemierzy, kustosza kolegiaty Św. Floriana i Mikołaja z Marcinkowic (dawniej ze Słupowa?) przenosi ich wsie Pogwizdów i Marcinkowice z prawa polskiego na prawo niemieckie średzkie.
W 1440 roku Mikołaj potwierdza sprzedaż Pogwizdowa i Marcinkowic Piotrowi Pieniążkowi. W 1496 roku bracia Jan i Leonard Pieniążkowie z Marcinowic zastawiają za 300 florenów węgierskich u Marcina Probołowskiego Marcinowice i Pogwizdów z dworami, zwanymi Białe Dwory.

Przed 1517 rokiem właścicielką Pogwizdowa zostaje Jadwiga, wdowa po Leonardzie Pieniążku. W 1552 roku, po podziale dóbr po zmarłym Janie z Tęczyna (+1541), wojewodzie sandomierskim pomiędzy jego córkami Zofią Ostrorogową i Katarzyną Bonerową, Katarzynie przypadł między innymi Książ Wielki oraz Marcinkowice z folwarkiem Pogwizdów.

W 1581 roku wieś Pogwizdów znajduje się w parafii Uniejów, i stanowi własność Małoszowskiego. Miała ona 3,5 łana kmiecego i 1 zagrodę na karczmisku.

Między rokiem 1581 a 1601 Pogwizdów przechodzi w ręce Piotra Gonzaga-Myszkowskiego.

W 1601 roku Sejm zezwolił na utworzenie z dóbr braci Myszkowskich ordynacji. Piotr Myszkowski był wojewodą ruskim, Zygmunt Myszkowski natomiast  kasztelanem wojnickim i kanclerzem wielkim koronnym. 

Według aktu erekcyjnego z 1603 roku w skład ordynacji weszły między innymi zamek Mirów, Książ Wielki z folwarkiem, Pogwizdów i Marcinkowice z folwarkiem. Na początku XVIII wieku Pogwizdów wraz z Kluczem Kępskim przechodzi w ręce rodu Wielopolskich. 

W 1827 roku w Pogwizdowie jest 12 domów i 67 mieszkańców; w 1869 roku folwark Pogwizdów został oddzielony od dóbr Kępie. Na przełomie XIX i XX wieku zajmował obszar 621 mórg, w tym między innymi 426 mórg gruntów ornych i ogrodów oraz 143 morgi lasu; 20 budynków, w tym 5 murowanych i 15 drewnianych. Istniejący obecnie dwór w Pogwizdowie został wzniesiony około 1880 roku. Wcześniejszy mały dwór, nazywany folwarkiem wybudowano około 1766 roku. Był to budynek wykonany z drewna sosnowego o konstrukcji zrębowej.
W tabelach prestacyjnych z 1846 roku jako właściciela Kępia, Pogwizdowa, Staszyna, Marcinkowic i Przysieki wskazano Tadeusza Bocheńskiego. Ponadto jak wynika z treści ogłoszenia w kieleckiej prasie, w 1862 roku na skutek wyroków Trybunału Cywilnego Guberni Radomskiej w Kielcach, dobra ziemskie Kępie z folwarkiem i wsią Pogwizdów, folwarkiem i wsią Marcinkowice, osadą młynarską Staszyn z folwarkiem Florentynów wystawione zostały do sprzedaży w drodze licytacji. Jako właścicieli wskazano: Teodorę Humnicką i Zygmunta Humnickiego oraz Henryka i Marię Błeszyńskich (rodzeństwo). Można się domyślać, że był to podział spadku po Wiktorze Błeszyńskim.

W 1867 roku jako właściciela Pogwizdowa i Marcinkowic wskazywano Henryka Szańkowskiego. W późniejszym okresie właścicielem Pogwizdowa zostaje Wacław Gołembowski, od którego po pewnym czasie dzierżawi go siostrzeniec Jerzy Grodziecki.
W 1917 roku Jerzy Grodziecki wymieniany jest już jako kolejny właściciel. W powstaniu warszawskim w 1944 roku ginie syn właściciela Pogwizdowa, ppor. Wacław Grodziecki, po 70. latach, w lutym 2014 roku umiera w Warszawie siostra Wacława, Halina Grabarczyk.

Ciekawą postacią związaną z Pogwizdowem był generał Leon Zawistowski, mąż Stefanii Grodzieckiej, siostry ministra Bolesława Grodzieckiego - kawaler Orderu Virtuti Militari, czterokrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.

Dwór w Pogwizdowie. Fotografia ze zbioru Elżbiety Byliny.

Dwór w Pogwizdowie. Fotografia ze zbioru Elżbiety Byliny.

 Jerzy Grodziecki podczas podróży statkiem. Fotografia ze zbioru Elżbiety Byliny.

Jerzy Grodziecki podczas podróży statkiem. Fotografia ze zbioru Elżbiety Byliny.

Maria Grodziecka z Domaniewskich. Fotografia ze zbioru Elżbiety Byliny.

Maria Grodziecka z Domaniewskich. Fotografia ze zbioru Elżbiety Byliny.

Bolesław Szańkowski

 

W 1873 roku w Pogwizdowie urodził się Bolesław Szańkowski, sławny malarz portrecista koronowanych głów, uczeń Jana Matejki. Bolesław był synem dziedzica Pogwizdowa, Henryka Szańkowskiego i jego żony Teodory z Wężyków. Rodzicami chrzestnymi byli Zygmunt Szańkowski i Konstancja Szańkowska. Ślub Henryka i Teodory miał miejsce w Dąbiu w 1867 roku, i już wtedy wobec Henryka używano określenia "dziedzic dóbr ziemskich Pogwizdów i Marcinkowice". Teodora Wężyk była córką Michała i Konstancji Locci de Raimundi h. Lew, dziedziców dóbr Karszew i Tarnówka Wiesiołowska.

Bolesław Szańkowski, popularny malarz-portrecista, studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1891-1894), w Akademii monachijskiej u Johanna C. Hertericha (1894) oraz w Académie Colarrosi i Académie Julian w Paryżu (1896-1898). W 1912 roku zamieszkał na stałe w Monachium, skąd wielokrotnie wyjeżdżał do Francji, Belgii, Anglii i Szkocji, Stanów Zjednoczonych.

Ceniony portrecista, malował wiele reprezentacyjnych portretów osób z arystokracji oraz europejskich rodzin panujących. Portretował, m.in. Ignacego Paderewskiego, księżnę Daisy von Pless, Radziwiłłów, Potockich, cara Mikołaja II, cesarza Wilhelma II i rodzinę cesarską w Berlinie oraz króla Karola i rodzinę królewską w Rumunii. 

Chętnie malował idealizowane portrety pięknych i wytwornych dam oraz, bardziej kameralne, wdzięczne portrety dziecięce, wielokrotnie portretując także swoje córki - Adę i Helenę.

Na paryskim Salonie w 1900 roku uzyskał mention honorable za obraz Portret oficera. Brał udział w wielu wystawach w Niemczech i Austrii; często nadsyłał obrazy na wystawy krajowe; w 1928 i 1939 miał duże wystawy indywidualne w warszawskiej Zachęcie.

Zmarł w Tegernsee w Niemczech w 1953 roku. Zadziwiające, że nie zachował się jego grób.

Rys biograficzny Bolesława Szańkowskiego za: http://www.agraart.pl/nowe/artists/szankowski-boleslaw-polska-agra-art-aukcje-obrazy-antyki.html

Cyganka. Obraz Bolesława Szańkowskiego

Cyganka. Obraz Bolesława Szańkowskiego
 
 
 Hrabina Halina Rzewuska. Obraz Bolesława Szańkowskiego. Zbiory  NAC.

Hrabina Halina Rzewuska. Obraz Bolesława Szańkowskiego. Zbiory  NAC.

 
 Cyganka. Obraz Bolesława Szańkowskiego.
 Cyganka. Obraz Bolesława Szańkowskiego.
 

 Żona i córki Bolesława Szańkowskiego.

Żona i córki Bolesława Szańkowskiego. 

Autor: Mirosław Pogoń Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. materiał pierwotnie publikowany na witrynie Miechowski Kuferek 

Wykorzystując materiały z zasobu Dwory i pałace Ziemi Miechowskiej należy powołać się na źródło: 

http://miechowski_kuferek.manifo.com

 
 

Pobudka

 

Budzimy Śpiących Rycerzy

Nowe teksty [↓30]

Polecane witryny

Medievalheritage.eu - Architektura średniowiecza i starożytności

Forum GNOMONIKA

Fundacja Osuchowa 

 

 

 

Muzeum Tatra